Αντιλαϊκός ο χαρακτήρας του σχεδίου νόμου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Ο Νέος Κώδικας αποτελεί συνέχεια προηγούμενων νομοθετικών παρεμβάσεων διαδοχικών κυβερνήσεων στην κατεύθυνση ενός κράτους ακόμα πιο εχθρικού απέναντι στη λαϊκή πλειοψηφία. Στόχος της κυβέρνησης, με τη στήριξη βεβαίως των διοικήσεων ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ, είναι να θωρακιστεί ακόμα περισσότερο το αντιδραστικό, αντιλαϊκό, θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο λειτουργίας της Τοπικής Διοίκησης.

Με τον μανδύα του "εκσυγχρονισμού" και της "διαφάνειας" ενσωματώνονται όλες οι προηγούμενες αντιλαϊκές αναδιαρθρώσεις, από τον "Καλλικράτη" έως τον νόμο για την "κυβερνησιμότητα", καθώς και οι "βέλτιστες πρακτικές" της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπηρετούν τις ανάγκες του κεφαλαίου.

1. Στα Οικονομικά, από πουθενά δεν προκύπτει αύξηση της χρηματοδότησης στο ύψος των πραγματικών αναγκών των Περιφερειών για προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, θωράκιση των υπηρεσιών και υποδομές. Πόσο δε μάλλον που οι ανάγκες της πολεμικής οικονομίας σε επίπεδο ΕΕ, αλλά και το υπαρκτό ενδεχόμενο νέας κρίσης θα περιορίσουν και άλλο όσα ελάχιστα δίνονται για απαραίτητα έργα και υπηρεσίες.

Το μεγάλο ζήτημα δεν είναι η λεγόμενη «οικονομική αυτοτέλεια των Περιφερειών», πόσο δε μάλλον η δυνατότητα των ΠΣ να ορίζουν τοπικούς φόρους και τέλη, αλλά η επάρκεια της χρηματοδότησης, ποιός θα την πληρώσει και πού κατευθύνεται.Γιατί βλέπουμε να ανοίγει διαρκώς η ψαλίδα ανάμεσα στο τι πρέπει να διατεθεί για Υγεία, Παιδεία, Πολιτική Προστασία, σε Περιφέρειες και δήμους κλπ., και στο τι διατίθεται, ενώ στον αντίποδα υπάρχει χρήμα με ουρά για επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές μεγάλων επιχειρήσεων, για ΝΑΤΟικές δαπάνες και εξοπλισμούς.Γιατί η κοινωνική-λαϊκή πλειοψηφία σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος της φορολογίας, άμεσα και έμμεσα, με το εισόδημα, με τον ΦΠΑ, με ειδικούς φόρους, με τον ΕΝΦΙΑ, με τα τέλη κυκλοφορίας, δημοτικά τέλη κλπ., και τώρα με την επιδίωξη στο πνεύμα του Νέου Κώδικα ν' ανέβει η εισπραξιμότητα θα χρεωθεί ακόμα περισσότερα.Άρα το ζητούμενο δεν είναι να μοιραστεί διαφορετικά η πίτα της φοροληστείας μεταξύ κεντρικού, περιφερειακού και τοπικού κράτους, αλλά αυτή να μειωθεί και να φορολογηθούν περισσότερo αυτοί που τα έχουν, οι επιχειρηματικοί όμιλοι, η μεγάλη ακίνητη περιουσία κλπ. Το ζητούμενο είναι να αυξηθεί η σταθερή χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό και να επιστραφούν τα παρακρατημένα τόσων ετών και όχι να μπει νέο χαράτσι με τον τίτλο «Περιφερειακό Τέλος Ανάπτυξης», όπως είναι η πρόταση ΕΝΠΕ με τη στήριξη της διοίκησης της ΠΚΜ, το οποίο θα μεταφερθεί στις πλάτες του λαού, με την ονομασία. Να σταματήσουν να εγκρίνονται κάθε χρόνο προϋπολογισμοί στα ΠΣ, «ελλειμματικοί» για τον λαό, ανεπαρκείς ακόμα και για την κάλυψη στοιχειωδών αναγκών, όπως οι καθαρισμοί ρεμάτων και οι συντηρήσεις του περιφερειακού οδικού δικτύου.Ακόμα, μας βρίσκουν αντίθετους και προτάσεις, όπως αυτές που έχουν πέσει στο τραπέζι να αναλάβουν οι Περιφέρειες τον ΕΝΦΙΑ που πρέπει να καταργηθεί, ή να διαχειριστούν απλά κάποια τέλη, π.χ., τέλη κυκλοφορίας με το χαράτσι να παραμένει στο ίδιο επίπεδο.

2. Σε ό,τι αφορά τις αρμοδιότητες καμιά νέα κατανομή και μεταφορά τους δεν μεταφράζεται αυτόματα σε βελτίωση της κατάστασης για τον λαό στην κάθε Περιφέρεια και τους εργαζομένους της. Άλλωστε υπάρχει συγκεντρωμένη πείρα πλέον σε επίπεδο και Περιφερειών και δήμων.

Η αναφορά σε πόρους που θα συνοδεύουν αρμοδιότητες καθόλου δεν μας εφησυχάζει αφού και τώρα αυτοί είναι ανεπαρκείς, π.χ., για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, ενώ σε κάθε περίπτωση το βασικό ζήτημα είναι ποιός πληρώνει και πού κατευθύνονται, με ποιόν τρόπο κατανέμονται οι πόροι.Ακόμα, η διαρκής αξιολόγηση των αρμοδιοτήτων που προβλέπεται στον νέο Κώδικα δεν συνιστά αναβάθμιση, αλλά εξέταση τρόπων για να γίνεται με το μικρότερο δυνατό κόστος η δουλειά. Ενώ δεν διασφαλίζεται ότι η όποια μεταφορά αρμοδιοτήτων θα γίνεται βάση της οργανωτικής δυνατότητας που έχει η κάθε Περιφέρεια.

Με βάση και τη "δημιουργική ασάφεια" που χαρακτηρίζει τα κείμενα των αρμοδιοτήτων μέχρι σήμερα αλλά και προτάσεις που έχουν διατυπωθεί, παραμένουν και οξύνονται προβλήματα σε κρίσιμους τομείς, όπως της, π.χ., αντιπλημμυρικής θωράκισης και της Πολιτικής Προστασίας, με την αποσπασματικότητα, την ανάθεση σε εργολάβους και τη λογική κόστους-οφέλους για το κράτος και το κεφάλαιο να χαρακτηρίζουν και την επόμενη μέρα.Την ίδια στιγμή που είναι αναγκαίος αλλά και εφικτός ένας ολοκληρωμένος αντιπλημμυρικός σχεδιασμός σε επίπεδο υδρολογικής λεκάνης, όπως αποδεικνύεται ξανά και ξανά με απώλειες ζωών και τεράστιες καταστροφές σε όλες της περιοχές της χώρας μας.

3. Όσον αφορά τα περί «διαφάνειας, ελέγχου και δημοκρατίας» που ακούγονται κατά κόρον δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική όταν αιρετοί διώκονται, γιατί αντιστέκονται σε αντιδραστικούς νόμους, όταν γίνεται απόπειρα να φιμωθούν ακόμα και τιμωρηθούν εργαζόμενοι και συνδικαλιστές γιατί η άποψη τους δε συμφωνεί με τη διοίκηση.

Όταν μεταξύ άλλων, προβλέπεται σύμφωνα με το προσχέδιο του νέου Κώδικα, επιστολική και ηλεκτρονική ψήφος με αποτέλεσμα να υπονομεύεται το αδιάβλητο της διαδικασίας, όταν προχωράει η αντιδραστική λογική της πολλαπλής ψήφου που μάλιστα δε θα μετράει το ίδιο για όλους.

Ενώ έχουν κατατεθεί ακόμα και προτάσεις από μέλη της Διοίκησης της ΕΝΠΕ, να ενισχυθεί περισσότερο ο καλπονοθευτικός χαρακτήρας του εκλογικού συστήματος με το πλαφόν για την εκλογή συνδυασμού να πηγαίνει στο 5%!

Την ίδια ώρα γενικεύονται οι ηλεκτρονικές διαδικασίες στα Περιφερειακά Συμβούλια με στόχο βασικό να θωρακιστούν από πιθανές αντιδράσεις φορέων κλπ., ενώ έχει ενισχυθεί η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τα ΠΣ προς τις Επιτροπές με συγκεκριμένες πλειοψηφίες που ευνοούν την εκάστοτε διοίκηση.

Τελικά όσο και να επαναλαμβάνονται έννοιες όπως "καινοτομία" και "νέα κουλτούρα", "βέλτιστες πρακτικές" κλπ., η ουσία και αυτής της μεταρρύθμισης, που έρχεται σε συνέχεια άλλων, είναι πώς θα γίνει το κράτος σας σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο πιο αποτελεσματικό στην υλοποίηση ενός σχεδιασμού για τη στήριξη της κερδοφορίας των λίγων.

Οι Περιφέρειες σε αυτό το πλαίσιο αναλαμβάνουν αναβαθμισμένο ρόλο. Γίνονται πιο εχθρικές στην πλειοψηφία της κοινωνίας, ανίκανες να προστατεύσουν την ανθρώπινη ζωή και το περιβάλλον, με "ακριβότερες" υπηρεσίες, υπηρετώντας έναν δρόμο ανάπτυξης που έχει στο DNA του καθημερινά μικρά ή μεγάλα εγκλήματα κατά του λαού».

Επομένως το πραγματικό ερώτημα είναι: Αποτελεσματικό κράτος, σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, για ποιόν; Για τους πολλούς και τις σύγχρονες ανάγκες τους ή για τους λίγους και τη δίψα τους για κέρδη;

Σύγχρονο και αναγκαίο για τον λαό δεν είναι ακόμα μία μεταρρύθμιση και ανακατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα διάφορα επίπεδα της αντιλαϊκής διακυβέρνησης, αλλά μεγάλες, ριζικές αλλαγές σε επίπεδο εξουσίας και οικονομίας, με νέους λαογέννητους θεσμούς και πραγματική δημοκρατία για τη μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία, με ανακλητούς εκπροσώπους από τους χώρους δουλειάς, για μια άλλη οργάνωση της κοινωνίας και της οικονομίας, όπου οι ζωές μας δεν θα αποτελούν "κόστος".

* Δημοσιογράφος-συγγραφέας

Επόμενο άρθρο

Η τραγωδία δεν είναι «κακιά στιγμή»