Η θηλιά των χρεών πνίγει χιλιάδες νοικοκυριά

Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Το ζήτημα των «κόκκινων δανείων» ξανά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος με αφορμή τη σχετική απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλά και των παιχνιδιών, προεκλογικού χαρακτήρα της κυβέρνησης. Ας γίνουμε συγκεκριμένοι:

1. Τα στοιχεία «μιλάνε» από μόνα τους για το μέγεθος του προβλήματος, αφού ξεπερνούν τις 11.500 τα ακίνητα που θα πλειστηριαστούν από servicers και τράπεζες έως τον ερχόμενο Νοέμβρη για χρέη που διαμορφώθηκαν την περασμένη δεκαετία. Τα 2/3 περίπου είναι διαμερίσματα και τα υπόλοιπα μονοκατοικίες, μεζονέτες κ.λπ. Οι τιμές εκκίνησης για την πλειονότητα είναι κάτω από 150.000 ευρώ, η μεγαλύτερη κατηγορία δηλαδή αφορά λαϊκές κατοικίες που οι ιδιοκτήτες τους δεν μπόρεσαν να τις σώσουν από τα χρέη και τώρα ετοιμάζονται να αλλάξουν χέρια. Κι όλα αυτά για τους «επενδυτές», τράπεζες και funds που σπάνε το ένα πίσω από το άλλο τα ρεκόρ της κερδοφορίας, και ψάχνουν «ευκαιρίες» και νέα κέρδη πάνω στο ξεσπίτωμα του λαού.

2. Η ουσία του προβλήματος είναι ότι η πολιτική που θεωρεί τη στέγη ως εμπόρευμα στερεί ακόμα και το αυτονόητο από τον λαό, με ευθύνη όλων των κομμάτων, που με το ένα χέρι υπερασπίζονται τα συμφέροντα των τραπεζών και άλλων επιχειρηματικών ομίλων και με το άλλο χτυπούν με ...συμπόνια στην πλάτη όσους χάνουν το σπίτι τους από την άγρια πολιτική τους.

Ολοι μαζί εξάλλου πέρασαν το νομοθετικό πλέγμα - θηλιά στον λαιμό των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, το οποίο διαμορφώθηκε σταδιακά με ευθύνη όλων των μέχρι σήμερα αστικών κυβερνήσεων (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ).

Οι πιο σημαντικοί σταθμοί αυτής της πορείας είναι οι εξής:

- Ο νόμος Κατσέλη, με τις συνεχείς τροποποιήσεις του σε ακόμα πιο αρνητική κατεύθυνση, επί κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, προέβλεπε ότι για να «στηριχτεί η πρώτη κατοικία» θα έπρεπε να εκποιήσει ο ενδιαφερόμενος ό,τι περιουσιακό στοιχείο είχε και δεν είχε...

- Η εισαγωγή των εννοιών του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», που αποδείχθηκαν τεράστια παγίδα για τις υπερχρεωμένες λαϊκές οικογένειες.

- Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, που έφερε αρνητικές αλλαγές στη διαδικασία των πλειστηριασμών και κατασχέσεων.

- Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί.

- Η κοροϊδία του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης χρεών για τους αυτοαπασχολούμενους εμπόρους και τις μικρές επιχειρήσεις.

- Η ποινικοποίηση των αγώνων κατά των πλειστηριασμών.

- Ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας, μέσω του οποίου οι εργαζόμενοι γίνονται ουσιαστικά «νοικάρηδες» στο ίδιο τους το σπίτι.

3. Οσοι επιχειρούν να παρουσιάσουν την αστική Δικαιοσύνη ως δήθεν «απάγκειο» για τους χρεωμένους κάνουν ότι δεν θυμούνται τον ρόλο που έπαιξε σε όλη αυτήν την πορεία των απανωτών νομοθετικών παρεμβάσεων. Είναι χαρακτηριστική η απόφαση του Αρείου Πάγου για την απόρριψη των αιτήσεων υπαγωγής στον νόμο Κατσέλη λόγω «δόλου» και «υπερδανεισμού».

Στη συνέχεια η νομολογία αυτή αντικαταστάθηκε από την αξιοποίηση της έννοιας των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», με τα αστικά δικαστήρια να έχουν επιδοθεί σε αυστηρούς αριθμητικούς υπολογισμούς, χωρίς ουσιαστική εξέταση της κάθε υπόθεσης και των ιδιαίτερων προσωπικών συνθηκών για κάθε οφειλέτη. Είναι αποκαλυπτικό το περιεχόμενο σειράς αποφάσεων, σχεδόν «copy - paste», όπου αλλάζουν μόνο τα ονόματα των προσώπων.

Θυμίζουμε επίσης τις αντιφατικές αποφάσεις του Αρείου Πάγου για τη δυνατότητα ή μη των servicers να προχωρούν σε δικαστικές ενέργειες, γεγονός που καταδεικνύει ότι η Δικαιοσύνη όχι μόνο δεν είναι ανεξάρτητη, αλλά εμπλέκεται στις αντιθέσεις των επιχειρηματικών συμφερόντων. Η ηγεσία της άλλωστε διορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση.

4. Στην απόφαση του Αρείου Πάγου για τους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη δεν χωράνε ερμηνείες. Είναι ξεκάθαρο ότι οι τόκοι υπολογίζονται στη μηνιαία δόση και όχι στο οφειλόμενο κεφάλαιο και έχει αναδρομική ισχύ, όπως δηλαδή είχε ζητήσει με τροπολογία του το ΚΚΕ από τον Ιούλιο του 2024, τροπολογία που απέρριψε η κυβέρνηση της ΝΔ, ενώ όλα τα άλλα κόμματα είχαν καταπιεί τη γλώσσα τους.

Το ότι η κυβέρνηση της ΝΔ η οποία, όπως και οι προηγούμενες, παρέχει συστηματικά στήριξη στις τράπεζες, τα funds και τους servicers, επιχειρεί να παρουσιάσει το αυτονόητο ως επιτυχία, είναι τουλάχιστον προκλητικό για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, που σε συνδυασμό με το κύμα ακρίβειας αντιμετωπίζουν συνθήκες ασφυξίας. Προκαλούν, πόσο μάλλον που η ουσία παραμένει, ότι δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες, στην πλειοψηφία τους λαϊκά νοικοκυριά, αδυνατούν να αποπληρώσουν τα δάνειά τους, ακόμα κι αν εντάχθηκαν στον περιβόητο νόμο Κατσέλη, που στη συνέχεια έγινε νόμος Κατσέλη - Σταθάκη, και ακόμα κι αν τώρα θα πληρώνουν λιγότερο τόκο στις τράπεζες.

5. Με βάση την απόφαση του Αρείου Πάγου και την αναδρομικότητά της, απαιτεί άμεσα να απομειωθεί το οφειλόμενο κεφάλαιο για τα δάνεια που εξυπηρετούνται, να επιστραφούν τα επιπλέον ποσά για όσους έχουν ήδη αποπληρώσει τα δάνεια με τον προηγούμενο άδικο και λανθασμένο υπολογισμό των τόκων και να ξανανοίξουν οι υποθέσεις όλων όσοι έχασαν τη ρύθμιση εξαιτίας αυτών των υπέρογκων τόκων, το δε κόστος πρέπει να επιβαρύνει αποκλειστικά τις τράπεζες και τους servicers. Να μη διανοηθεί η κυβέρνηση να καλύψει ούτε μέρος του μέσω του Δημοσίου, από χρήματα δηλαδή των φορολογούμενων.

6. Φρένο σε όλο αυτό το εφιαλτικό πλαίσιο και στις επερχόμενες αρνητικές εξελίξεις μπορεί να βάλει μόνο ο λαός με την πάλη του. Η πείρα των προηγούμενων μηνών επιβεβαιώνει ότι μόνο η πίεση, η αλληλεγγύη και η κινητοποίηση του λαϊκού κινήματος μπορούν να αποτρέψουν πλειστηριασμούς, κατασχέσεις, εξώσεις κ.ά. Απαιτείται λοιπόν  πάλη του λαού ενάντια στα αρπακτικά των τραπεζών και των funds, για το δικαίωμά του να μένει στο σπίτι του, που το απέκτησε με κόπους και βάσανα και που πολλές φορές το έχτισε ακόμα και με τα ίδια του τα χέρια!

* Δημοσιογράφος-συγγραφέας

Πρώτη δημοσίευση εφημερίδα ΒΕΡΟΙΑ

Προηγούμενο άρθρο

Αποκαΐδια

Επόμενο άρθρο

Ανατινάξεις…