Το Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

 Η «έλευση» της οικονομικής κρίσης κατέδειξε με ενάργεια τον ρόλο και την «σημασία» της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως διακρατικής ιμπεριαλιστικής ένωσης που τείνει να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των Ευρωπαϊκών μονοπωλίων. Η συμμετοχή της στα περίφημα «προγράμματα διάσωσης» Ευρωπαϊκών χωρών (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία), «προγράμματα διάσωσης» που νοούνται ως δομική διαδικασία αφαίμαξης πλούτου από το μπλοκ των λαϊκών-καταπιεσμένων τάξεων και αντίστοιχης συγκέντρωσης του στο αστικό κοινωνικό μπλοκ, ανέδειξε το ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και η ΟΝΕ (Οικονομική Νομισματική Ένωση), ως τύποις θεσμοί Ευρωπαϊκής πολιτικής και οικονομικής ολοκλήρωσης απέχουν παρασάγγας από τις ανάγκες, τα συμφέροντα και τις επιθυμίες των Ευρωπαίων εργαζομένων.

 Το πρόγραμμα δημοσιονομικής πειθαρχίας, όπως κατ’ευφημισμόν ονομάζεται το πρόγραμμα αυστηρής λιτότητας διευρύνει το χάσμα μεταξύ  των Ευρωπαίων εργαζόμενων και αυτού του εξόχως «περιχαρακωμένου» και γραφειοκρατικού οικοδομήματος. Η Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) ως θεσμός και διαδικασία περαιτέρω οικονομικής ολοκλήρωσης και εμβάθυνσης κύρια ωφέλησε τις εθνικές οικονομίες (διάβαζε: αστικές τάξεις) των χωρών του Ευρωπαϊκού βορρά με αποτέλεσμα την διαμόρφωση των όρων και των προϋποθέσεων για την ανάδυση και την αποκρυστάλλωση ενός πολιτικού-οικονομικού άξονα που εκκινεί από την Γερμανία και καταλήγει στη Φιλανδία.

 Με αφορμή αυτή την δομική εξέλιξη, πολλοί αστοί οικονομολόγοι καθώς και οργανικοί διανοούμενοι του καπιταλιστικού συστήματος πιστεύουν ότι έχει αναδυθεί και σταθεροποιηθεί μία βασική διαιρετική τομή που τέμνει πλέον κάθετα και οριζόντια το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα, και είναι: Η πολιτική και οικονομική διαιρετική τομή μεταξύ Ευρωπαϊκού Βορρά και Ευρωπαϊκού Νότου. Πέρα και ξέχωρα από τα επιμέρους υποσύνολα, η βασική πολιτική και οικονομική διαιρετική τομή που διαπερνά το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι η δομική διάκριση μεταξύ εργασίας-κεφαλαίου.

 Οπότε αν χρησιμοποιήσουμε τον «γεωγραφικό» διαχωρισμό μεταξύ Ευρωπαϊκού Βορρά και Ευρωπαϊκού Νότου, θα λέγαμε πως αυτό που απαιτείται είναι η συνένωση και η συνάρθρωση συμφερόντων του συνόλου των Ευρωπαίων εργαζομένων, απέναντι σε ένα γραφειοκρατικό οικοδόμημα που όχι μόνο δεν συμφύεται οργανικά με την δημοκρατία και τις δημοκρατικές μορφές οργάνωσης αλλά, αντιθέτως, τις «περιθωριοποιεί».

 Έτσι, σε αυτό το πλαίσιο, οι διάδρομοι του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο της Γαλλίας, όπως και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες ορίζονται από την παρουσία ομάδων πίεσης (lobbies), που προωθούν συγκεκριμένα αστικά συμφέροντα. Οι κατευθύνσεις των πολυεθνικών εταιριών και συνολικά της «Ευρωπαϊκής» αστικής τάξης ενσωματώνονται οργανικά στις διάφορες κοινοτικές οδηγίες και ψηφίσματα θυμίζοντας την αντίστοιχη περίπτωση του Αμερικάνικου Κογκρέσου. Όπως έγραψε χαρακτηριστικά ο Κώστας Δουζίνας, «η ΕΕ δεν έχει «έλλειμμα» αλλά πλήρη απουσία δημοκρατίας».[1]

 Μπορούμε να δώσουμε δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα, πέρα από τον ρυθμιστικό ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: 1. Η επιλογή των Ευρωπαίων επιτρόπων από τον νέο πρόεδρο της Ευρωπαϊκής επιτροπής και πρώην πρωθυπουργό του Λουξεμβούργου, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Η επιλογή των επιτρόπων, και μάλιστα αυτών που προορίζονται για τα σημαντικά χαρτοφυλάκια αποτελεί «προνόμιο» και «δικαίωμα» των μεγάλων και ισχυρών κρατών. (Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία). Πέρα και πάνω από την εκπεφρασμένη βούληση των Ευρωπαϊκών λαών, οι διαβουλεύσεις διεξάγονται πίσω «από τις κλειστές πόρτες» του Ευρωπαϊκού Κονκλάβιου, με  μόνη σημαντική παράμετρο τον δεδομένο συσχετισμό δύναμης μεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών. Μένει να δούμε πότε θα βγει «λευκός καπνός» από τα ενδότερα του Ευρωπαϊκού Κονκλάβιου. 2. Οι διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μεταξύ αξιωματούχων και εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ για την υπογραφή της διατλαντικής συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου κατά τα πρότυπα των αντίστοιχων που υπέγραψαν οι ΗΠΑ με το Μεξικό και τον Καναδά. 

Οι διαπραγματεύσεις πέρα από το ότι διεξάγονται πίσω «από κλειστές πόρτες», συντείνουν στην υποβάθμιση και προσίδια περιθωριοποίηση της ίδιας της αστικής δημοκρατίας, στο όνομα της οποίας κατά τα άλλα ομνύουν στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο. Οι κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των χωρών-μελών δεν ενημερώνονται για την όλη διαδικασία διαπραγμάτευσης, η οποία αποτελεί αντικείμενο πλήρους δραστηριοποίησης μεγάλων πολυεθνικών εταιριών που συμφύονται οργανικά με τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Τυχόν υπογραφή της συμφωνίας, θα συμβάλλει στην περαιτέρω και «ολική» αναδιαμόρφωση επί τα χείρω του πλαισίου των εργασιακών σχέσεων και συνθηκών μεταβάλλοντας (μετασχηματίζοντας) την «κοινή» Ευρωπαϊκή «αγορά» σε «χώρο» πλήρους δραστηριοποίησης και ασυδοσίας των Ευρωπαϊκών μονοπωλίων (και αστικών τάξεων).

Πέρα και πάνω από τα προβλήματα της «έλλειψης» δημοκρατίας και διαβούλευσης η καπιταλιστική-ιμπεριαλιστική Ευρωπαϊκή Ένωση έχει  συγκροτηθεί εν τη γενέσει της στη βάση της οργάνωσης και της συνάρθρωσης συμφερόντων του Ευρωπαϊκού «αστισμού». Η συγκρότηση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ), που νοείται ως η οικονομική μετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως η αντίστοιχη οικονομική θέσμιση, είχε στόχο να συμβάλλει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των Ευρωπαϊκών μονοπωλίων μέσω της καθιέρωσης κοινού Ευρωπαϊκού νομίσματος (ευρώ), και της σταδιακής σύγκλισης των οικονομιών, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά να αντεπεξέλθει στις συνθήκες του αδυσώπητου ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού με άλλα ισχυρά καπιταλιστικά-ιμπεριαλιστικά κέντρα (ΗΠΑ, Ασία). Μία διαδικασία που εξ αρχής περιείχε μία δομική αντίφαση: Την αδυναμία σταδιακής σύγκλισης των οικονομιών των χωρών-μελών λόγω του νόμου της καπιταλιστικής ανισομετρίας. Έτσι η ΟΝΕ νοείται ως «χώρος» και «τόπος» συγκρότησης της οικονομικής ανισότητας σε «κοινό» Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

 Η σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζεται και προσδιορίζεται από την σταδιακή αποδόμηση του άλλοτε «κραταιού» και ισχυρού γαλλογερμανικού άξονα κάτι που σημαίνει την δομική μετατόπιση ισχύος και δύναμης προς το γερμανικό μπλοκ. Οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι δεν έχουν τίποτα να περιμένουν από αυτό το ιμπεριαλιστικό οικοδόμημα. Αντιθέτως, οφείλουν να αγωνιστούν «από τα κάτω» με στόχο την αποδόμηση και την ανατροπή του.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

ΤΟ ΠΑΣΟΚ: 1974-2014

Επόμενο άρθρο

Τα γεγονότα στην Αμερική. (μέρος β’).