Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

Με ένα κατατοπιστικό άρθρο, η Ναόμι Κλάιν αναφέρεται στην ευρύτητα της κλιματικής αλλαγής, εστιάζοντας στις καταστροφές που επέφερε ο τυφώνας 'Χάρβεϊ', στο Τέξας των Ηνωμένων Πολιτειών, με τους νεκρούς να φθάνουν ήδη τους 47..

Oι καταστροφές που προκάλεσε ο τυφώνας 'Χάρβεϊ', προστίθενται στην αλληλουχία των φυσικών καταστροφών που πλήττουν με ιδιαίτερη σφοδρότητα τις Ηνωμένες Πολιτείες την τελευταία ιστορική περίοδο, κορωνίδα των οποίων υπήρξε ο τυφώνας 'Κατρίνα' που έπληξε την πόλη της Νέας Ορλεάνη, συμβάν το οποίο, διαρθρωμένο με την πολιτική του διαχείριση, συνέβαλλε στον προσίδιο μετασχηματισμό της κοινωνικής ανθρωπογεωγραφίας της πόλης..

Η Ναόμι Κλάιν αποδομεί την επιχειρηματολογία περί 'απόλυτου αιφνιδιασμού' από τον τυφώνα, συσχετίζει την όξυνση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής με τις πολιτικές προώθησης ρυπογόνων βιομηχανικών πολιτικών από εκάστοτε κυβερνήσεις των ΗΠΑ, εκεί όπου αναδεικνύονται & νοηματοδοτούνται παράλληλα οι εκφάνσεις ενός ιδιαίτερου 'κοινωνισμού': η έξωση χιλιάδων από τις οικίες τους (υποκείμενα που ανήκουν και στο μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων), η διαμόρφωση της κατηγορίας των περιβαλλοντικών προσφύγων, η συγκρότηση ιδιαίτερων 'υγειονομικών ζωνών' εντός και εκτός πόλεων, η μεταβολή των χρήσεων γης, η αύξηση της τιμής της, η 'διακεκομμένη' υφαρπαγή μεγάλων εκτάσεων γης.

Επρόκειτο για μία ιδιαίτερη 'βία΄ του ιδιωτικού επί του πλαισίου των φυσικών καταστροφών, εντός του πλαισίου της συνάρθρωσης του με τους περιοδικούς κύκλους πολιτικής διαχείρισης των κρίσεων που ανακύπτουν..

Μία πολιτική διαχείριση η οποία, πάνω στον άξονα των κλιματικών-χωρικών μεταβολών, διευρύνει τους όρους όξυνσης του δι-ιστορικού κοινωνιο-φαινομένου της κλιματικής αλλαγής διαμέσου της εφαρμογής-αναπαραγωγής πολιτικών που τείνουν να οδηγήσουν σε αυτό που η Ναόμι Κλάιν αποκαλεί ως 'κλιματικό απαρτχάιντ'..

Αναφερόμενη στους όρους ανάδυσης ενός 'κλιματικού απαρτχάιντ', η Ναόμι Κλάιν επισημαίνει ότι οι όροι αυτοί δια-φάνηκαν «μετά τον τυφώνα Κατρίνα, όταν οι Ρεπουμπλικάνοι δεν έχασαν καθόλου χρόνο και πίεσαν πλήρως για ένα πλήρως ιδιωτικοποιημένο σχολικό σύστημα, για την αποδυνάμωση των εργατικών και φορολογικών νόμων, για την αύξηση της γεώτρησης της διύλισης πετρελαίου και φυσικού αερίου και ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα σε μισθοφορικές εταιρείες όπως η Blackwater».

Στη Νέα Ορλεάνη των κοινωνικών ρηγματώσεων που επέφερε ο τυφώνας Κατρίνα, έλαβε χώρα η διαδικασία 'μεταμορφισμού' της ταυτότητας της πόλης, η υφαρπαγή-συσσώρευση πλούτου, (προσδιορισμένη ταξικότητα), την στιγμή που, στην οριακότητα της πύκνωσης του ιστορικού χρόνου συμπυκνώθηκαν ή αναδείχθηκαν και οι φυλετικές ανισότητες ως όψεις του συστηματικές όψεις πίσω από την επίσημη μνήμη και τα 'φώτα' του Αμερικανικού 'ονείρου'.. Μία ιδιαίτερη διαδικασία ‘υφαρπαγής’ έλαβε χώρα στη Νέα Ορλεάνη.

Η περιβαλλοντική-γεωλογική κρίση αντανακλάται στο εύρος της ανθρώπινης, της κοινωνικής-κεφαλαιοκρατικής ανάπτυξης, της ανάπτυξης των παραγωγικών σχέσεων απ-αλλοτρίωσης δομών.. Στα πεδία των αντιφάσεων-αντινομιών του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και των διαμεσολαβούμενων πολιτικών που τις οξύνουν και επιταχύνουν την εκδήλωση τους, επιτελείται μία ιδιαίτερη όσο και προσίδια Ντερριντιανή 'οντοπολογία' του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, φαινόμενο το οποίο, ως κοινωνιο-περιβαλλοντική (πολιτικές υπερ-εκμετάλλευσης της γης έχει επιδείξει και η πρώην Σοβιετική Ένωση και η Κίνα), κρίση εξελίσσεται υπό το πρίσμα του δυστοπικού, της σύζευξης συχνότητας εμφάνισης ακραίων καιρικών φαινομένων και του φυσικού αστάθμητου παράγοντα εκδήλωσης, της καταστροφής κεφαλαίου & βίου, αρθρώνοντας την δυναμική της φυσικότητας δίχως 'φυσικό', ήτοι την φυσικότητα της έξωσης- μετακίνησης πληθυσμών εντός της οριακότητας του συνόρου (σε διάφορες εστίες του πλανήτη).

Η κλιματική αλλαγή φέρει το εύρος της εντατικής 'εντροπίας'.. Στο έδαφος της κεφαλαιοκρατικής υπερ-εκμετάλλευσης των πλανητικών πόρων, η υπερθέρμανση του πλανήτη, προσδιορίζει την ιστορικότητα της περιόδου των σπειροειδών κεφαλαιοκρατικών αντινομιών.. Η φύση (γη) που καθίσταται 'αντικειμενοποιήσιμη', ανακαλεί όψεις, 'διαμελίζει' το οικείο, την ίδια την οικειότητα της πρωταρχικής ανθρώπινης δι-επαφής..

Η φύση που πραγμοποιείται στον εαυτό της & στα υποκείμενα αναπαρήχθη και ως μνημειώδες 'φετίχ', εξέλιξης-μετάβασης-προόδου..

Δεν εκδικείται όπως ορίζει το γνωστό, δημοσιογραφικό και μη κλισέ, ανα-καλεί & αναδεικνύει συσχετίσεις, 'αντικειμενοποιείται' πλέον στις διαστάσεις του εντατικού ή και του 'ασύλληπτου'.. Η γη συνιστά τη 'φάρσα' η οποία εξωτερικεύει την 'επωνυμία' της ύστερης νεωτερικότητας: την αέναη πρόοδο, το 'ιεροποιημένο άγγιγμα' του ουρανού.. Εντός και πάνω στη φύση, ασκείται ένα ιδιαίτερο είδος βίας, βία, που, παραπέμποντας στον Massimo Recalcati, θα την ονομάσουμε «θηλυκοκτόνο βία». Η «θηλυκοκτόνος βία» δεν απορρίπτει, αλλά ασκεί τη «βία» της αξιολόγησης, του τεμαχισμού και της πράξης διαμέσου της ορθολογικοποιημένης και επιστημολογικής  κυβερνολογικής..

 Σε αυτό το πλαίσιο, η φύση καθίσταται η «ενσάρκωση του Νόμου»: του «Νόμου» (της «θύρας») που όμως «παραβιάζεται». Με όρους μεταφοράς-διάβασης, ο ύστερος (κεφαλαιοκρατικός-ιστορικός) & «βίαιος φαλλός» ασκεί την βία στη «θηλυκά» απεικονιστική φύση, μία «θηλυκοκτόνος βία» που «εφορμά» στο οικείο και στο «ανοίκειο: ανακάλυψη ή και επανεπινόηση δυνατοτήτων.. 

Το «καθεστώς αλήθειας» (με Φουκωικούς όρους) αναγνωρίζει τη φύση, τη γη, την κουλτούρα των αυτόχθονων λαών που διαβούν στο σύνορο-μεταίχμιο: υπηρεσία προς όφελος της περιώνυμης κοινότητας, του ‘κοινού’ αθροίσματος-καλού.. Ο «βίαιος (δυτικός) φαλλός» ανα-καλείται, ανα-ζητεί και κινείται..

Τώρα, η  Ιωάννα Λαλιώτου, εστιάζοντας στην έννοια του 'ανθρωπόκενου' του Τσάτερτζι τονίζει: «Αναφερόμενος στη σύγχρονη εποχή, ο Τσάτερτζι πρότεινε την εισαγωγή της έννοιας του ανθρωπόκενου στις ανθρωπιστικές επιστήμες, και ιδιαίτερα στην Ιστορία και τις Μετααποικιακές Σπουδές. Ο όρος προέρχεται από τις φυσικές επιστήμες και αναφέρεται στη σύγχρονη περίοδο όπου ο άνθρωπος- ως συλλογικότητα- δρα ως γεωλογική δύναμη, η άσκηση της οποίας καθορίζει τις κλιματικές συνθήκες, άρα το άμεσο και το μακροπρόθεσμο μέλλον του πλανήτη. Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, ο άνθρωπος δεν θεωρείται πια ως οντότητα διακριτή από τη φύση, αλλά ως μη ανθρώπινος γεωφυσικός παράγοντας. Η ανθρωπότητα δεν επιδρά στη φύση ως εξωτερικότητα, αλλά αποτελώντας μέρος της τη διαμορφώνει καθοριστικά».

 Οι καταστροφές που προκάλεσε & προκαλεί ο τυφώνας 'Χάρβεϊ', έρχονται στον απόηχο της απόφασης του προέδρου Τραμπ για την αποχώρηση των ΗΠΑ από την συμφωνία του Παρισιού για την λελογισμένη αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών του.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί την κλιματική αλλαγή «προϊόν» μίας εμπορικής συνωμοσίας της Κίνας εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.. Ο διάστικτος συνωμοσιολογικός του λόγος συμβαδίζει με την άρνηση ύπαρξης του προσίδιου φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, την ίδια στιγμή που, δύο εβδομάδες πριν την εκδήλωση του τυφώνα ‘Χάρβεϊ’, κατήργησε την νομοθεσία   Ομπάμα για τα αντιπλημμυρικά έργα.

Η κλιματική αλλαγή και οι μεταβολές που επι-φέρει δύνανται να συμπυκνώσουν το πνεύμα της εμμένειας: την ανθρώπινη παρέμβαση στη φύση, τους ίδιους όρους εκμετάλλευσης & διεύρυνσης της εκμετάλλευσης της γης από τον συστηματοποιημένο Κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής..

Ο τυφώνας 'Χάρβεϊ' και η διαχείριση των καταστροφών του, (απώλεια ανθρώπινων ζωών, κεφαλαίου, εστιών), φέρουν στο προσκήνιο το πολιτικό  υπόδειγμα Ντόναλντ Τραμπ  : την 'θεμελίωση' (ή την 'επαναθεμελίωση') του ιδιωτικού πάνω στα 'ερείπια'..

Η Ναόμι Κλάιν τονίζει πως «υπάρχει μια ηθική επιταγή για τον ενημερωμένο κόσμο που ενδιαφέρεται να προβάλλει τις πραγματικές ρίζες πίσω από αυτήν την κρίση- να φτιάξει το παζλ συνδέοντας την ατμοσφαιρική ρύπανση με τον συστημικό ρατσισμό, την υποχρηματοδότηση των κοινωνικών υπηρεσιών με την υπεχρηματοδότηση της αστυνομίας».

Παραπέμποντας στον τίτλο ενός γνωστού βιβλίου της Ναόμι Κλάιν, η κλιματική αλλαγή ‘αλλάζει τα πάντα’, στον ευρύτερο χώρο, στο Τέξας των Ηνωμένων Πολιτειών, στον κόσμο.. Το Τέξας και το Χιούστον αναδύονται και  μέσα από τα ‘ερείπια’ τους, υπό το πρίσμα των επι-γραφών: ‘Εκκένωση’, Πώληση, και, ‘Προσεχώς καινούργιο’ (‘Καινούργιος’ Χώρος)..

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.