Χρυσή Αυγή και κατασταλτικοί μηχανισμοί του κράτους

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ 

«Το πρόσωπο του, σα να’ ναι χυμένο τσιμέντο δεμένο με σίδερο, θυμίζει γωνία που ξέφτισε η λαμαρίνα σε φθαρμένο καράβι. Πάνω του πέρασαν όλοι οι καιροί: ο εργοδότης του, η φτώχεια του, ο πόλεμος. Πέρασαν  βλέμματα που έπεφταν σαν σπαθιά και το ξέσκιζαν. Δεν πουλάνε γι’ αυτόν τα καταστήματα τίποτα. Δεν έχει μετά που να πάει. Στους πέντε περιφέρεται δρόμους της γης  όταν κλείνει το μαγαζί του ο ήλιος». (Νικηφόρος Βρεττάκος, ‘Οι πέντε δρόμοι κι ο άνθρωπος’, 2008).

Η σύμφυση Χρυσής Αυγής και κατασταλτικών μηχανισμών του κράτους είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα. Η Χρυσή Αυγή αναπαρήχθη ως κομματικό «όλον» εντός των καταπιεστικών μηχανισμών, «διαχέοντας» την ιδεολογία της στο πεδίο εκφορά και κίνησης αυτών των μηχανισμών. Οι βουλευτικές εκλογές του 2012 αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μίας άμεσης εκλογικής «διείσδυσης» της Χρυσής Αυγής στο εσωτερικό των μηχανισμών επιβολής ισχύος, κάτι που συνέβαλλε στην εκλογική-ιδεολογική της «ανασυγκρότηση».

«Γεγονός είναι ότι η «σύγκλιση» σωμάτων ασφαλείας και Χρυσής Αυγής επιβεβαιώθηκε με τον πιο κραυγαλέο τρόπο  στις εκλογές του Μαΐου και του Ιουνίου του 2012, όταν διαπιστώθηκε ότι στα εκλογικά τμήματα της Αθήνας που ψήφιζαν αστυνομικοί με  βάση ειδικούς εκλογικούς καταλόγους οι επιδόσεις της οργάνωσης ήταν πολύ ψηλές. Στα τμήματα αυτά (808-816) που βρίσκονται κοντά στη ΓΑΔΑ τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής ήταν από 17,2% έως 23,04% στις εκλογές του Ιουνίου. Διατηρήθηκαν δηλαδή στο ίδιο ύψος με τα ποσοστά του Μαΐου. Σε γειτονικά εκλογικά τμήματα, όπου δεν ψήφισαν αστυνομικοί, όπως το 804 και το 805, το ποσοστό της οργάνωσης ήταν 5,35% και 6,57% αντίστοιχα».[1]

Τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής στα εκλογικά τμήματα όπου ψήφισαν αστυνομικοί φαίνεται να υπερβαίνουν κατά πολύ τον μέσο εκλογικό της όρο. Πέρα και πάνω όμως από την απλή εκλογική καταγραφή, ενυπήρξε μία μορφή και ένα τύπος ιδεολογικής «διείσδυσης» της Χρυσής Αυγής στο περιβάλλον της λειτουργίας και της άμεσης «παραγωγής» κρατικής βίας. Με άλλα λόγια διατυπωμένο, την περίοδο της «κρισιακής» άρθρωσης, οι καταπιεστικοί μηχανισμοί του κράτους ενέγραψαν εντός τους την προσίδια ιδεολογική «μορφοποίηση» της Χρυσής Αυγής.

Με αυτόν τον τρόπο, έλαβε χώρα η διαδικασία της «διπλής ώσμωσης»: 1. Από την μία πλευρά το νεοναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής αναπαρήχθη εντός του πλαισίου και του πεδίου λειτουργίας των σωμάτων ασφαλείας, ρυθμίζοντας τους όρους της δράσης της ως κομματικό-ιδεολογικό όλον, και, 2. Από την άλλη πλευρά, οι θεμελιώδεις μηχανισμοί αποκρυστάλλωσης της κοινωνικής ισχύος  εγκολπώθηκαν  πλευρές και όψεις της ρατσιστικής ιδεολογίας της Χρυσής Αυγής. Και αν  το δεύτερο στοιχείο προϋπήρχε και προ κρίσης, θα λέγαμε πως την ευρύτερη κρισιακή περίοδο έτεινε να προσλάβει «ολικά» χαρακτηριστικά που υπερέβησαν την τυπική διάσταση και τον τυπικό ρόλο των σωμάτων ασφαλείας.

Η ιδεολογική σφαίρα και η αλληλεπίδραση αποκρυσταλλώθηκε στο πεδίο του κοινωνικού, ήτοι στο πεδίο της αναπαραγωγής των κοινωνικών τάξεων. Η εγκιβώτιση των μορφών της βίας, βίας κατασταλτικής και νεοναζιστικής όρισε και επικαθόρισε συνάμα την γενικότερη κοινωνική «ολότητα». Η Χρυσή Αυγή «εισήλθε» ως «όλον» στο εσωτερικό των καταπιεστικών μηχανισμών του κράτους, «ενδυναμώνοντας» ταυτόχρονα το κρατικό-βίαιο πράττειν. Σε αυτό το πλαίσιο, η βία «χαράχτηκε» ως «δομή προσαρμογής» και συνετισμού στα σώματα αυτών που αποκλίνουν από τις προσίδιες νόρμες της εθνικής «κανονικότητας». Η νεοναζιστική Χρυσή Αυγή εμβαθύνει και εμπεδώνει το πλαίσιο της ρατσιστικής εκφοράς της, κινούμενη εντός του ευρύτερου περιβάλλοντος των μηχανισμών επιβολής ισχύος. Η ένταση του λόγου και της βίαιης πράξης της «αναπαράγεται» εντός των μηχανισμών καταστολής και διαμεσολαβείται στο πεδίο του κοινωνικού.

«Εντός αυτής της αναδιάταξης, του νέου συντονισμού των μορφών και τρόπων εξουσίας, που προκαλεί και την επίταση των (ήδη διαρκώς παρόντων) μορφών κρατικού ρατσισμού και κυριαρχικότητας, η πολεμική μηχανή της ΧΑ αποκτά, έστω προσωρινά, αυξημένη δυναμική και σημασία παρουσίας. Η λειτουργία της ΧΑ έγκειται στην άμεση ικανότητα προσάρτησης (προσάρτηση που τείνει προς την εξαφάνιση και όχι την ενσωμάτωση) διάχυτων λόγων ανταρσίας και τη διασπορά λόγων που θεμελιώνονται στη δύναμη, τον ανταγωνισμό, την πειθαρχία και την υπακοή προκειμένου να καταστεί επιτυχής η εισαγωγή της γυμνής οικονομίας  στη ζωή του πληθυσμού χωρίς τη μεσολάβηση της εισαγωγής της οικονομίας στην πολιτική (ως κρατική κυβερνολογική τεχνολογία)».[2]

Το νεοναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής, εντάσσεται στο πλαίσιο της κυρίαρχης κρατικής «τροπικότητας» και βίαιης «υλικότητας». Συμφυόμενη οργανικά με τους καταπιεστικούς μηχανισμούς του κράτους «άντλησε» περαιτέρω βίαιη ισχύ και «ενέργεια». Σε αυτή την περίπτωση, και οι καταπιεστικοί μηχανισμοί του κράτους ενσωμάτωσαν ως «υποσύνολο» μορφές και όψεις της ρατσιστικής-φασιστικής ιδεολογίας, κάτι που παρήγαγε τους όρους και τις προϋποθέσεις όχι για μία απλή εκλογική επιλογή αλλά για μία βαθύτερη ιδεολογική στοίχιση και ευθυγράμμιση η οποία παραμένει «επίπεδη», ανασυγκροτώντας το περίγραμμα αυταρχικής διαχείρισης της βαθιάς οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κρίσης.

Ο αστυνομικός που φέρει τα προσίδια νοήματα της ρατσιστικής-φασιστικής ιδεολογίας και νοοτροπίας λειτουργεί ως άμεσος «καθρέφτης» αυτών των προσίδιων νοημάτων, αφενός μεν εντός των μηχανισμών «οργανωμένης φυσικής καταπίεσης», (για να θυμηθούμε και τον Νίκο Πουλαντζά), αφετέρου δε στο πεδίο του κοινωνικού, επιδιώκοντας με αυτόν τον τρόπο να μεταβάλλει ριζικά και δομικά το κοινωνικό γίγνεσθαι προς την κατεύθυνση της αποκοπής της «άλλης»-έμφορτης κίνησης. Με αυτόν τον τρόπο, διευρύνεται το πλαίσιο κυριαρχίας του άρχοντος αστικού συγκροτήματος εξουσίας.

Ο (καταπιεστικός) μηχανισμός του κράτους λειτουργεί με κυρίαρχο στοιχείο τη βία (και τη φυσική βία), και δευτερευόντως με ιδεολογία. (Δεν υπάρχει αμιγής καταπιεστικός μηχανισμός). Παραδείγματα: ο στρατός και η αστυνομία λειτουργούν επίσης και  με ιδεολογία, για να εξασφαλίσουν τη δικιά τους συνοχή και αναπαραγωγή, καθώς και με τις «αξίες» που προβάλλουν προς τα έξω».[3]

Πλέον, οι καταπιεστικοί μηχανισμοί ενέχουν τον τύπο της πρωταρχικής ιδεολογικής σκευής και συγκρότησης του νεοναζιστικού μορφώματος της Χρυσής Αυγής, διασφαλίζοντας τον τύπο της αναπαραγωγής του ως μηχανισμών επιβολής και εμπέδωσης της κρατικής κυριαρχίας. Ως «φορείς» που εγκολπώνονται το πρότυπο της «τυπικής» κανονιστικής συγκρότησης (διασφάλιση έννομης τάξης), φέρουν πλέον ως «εγγραμμένο υποσύνολο» τις συνηχήσεις της ρατσιστικής ιδεολογίας.

Χρειάζεται και απαιτείται μία διαδικασία «αποεδαφικοποίησης» και «αποαποικιοποίησης» της συνολικής δράσης και παρουσίας της Χρυσής Αυγής. Επίσης, το συνειδητό, βαθύτατα πολιτικό και όχι αφηρημένο και «σχετικοποιημένο» δημοκρατικό-αριστερό καθήκον επιβάλλει, σε πρώτο στάδιο, την προσπάθεια μίας «ολικής» δημοκρατικής αναδιαμόρφωσης του ρόλου των μηχανισμών επιβολής ισχύος. Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτούνται βαθιές και ποιοτικές ρήξεις που θα μεταβάλλουν ριζικά και δομικά την κατεύθυνση των αυτών των μηχανισμών.

Ευρύτερα, «καμία διαδικασία συνολικής ανατροπής και προόδου δεν μπορεί να ευημερήσει για την Αριστερά, αν η εργατική τάξη, όχι μόνο δεν είναι χειραφετημένη, αλλά παραδίδει σημαντικά κομμάτια της σε νεοφασιστικές αφηγήσεις».[4] Πάντα πρέπει να έχουμε υπόψη τα λόγια του Νίκου Πουλαντζά: ο φασισμός δεν θα έφτανε ποτέ στην εξουσία δίχως την καίρια συνδρομή του μηχανισμού καταστολής στην πάλη εναντίον των λαϊκών μαζών».[5]

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Η ΜΕΓΑΛΗ ΥΒΡΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑΣ

Επόμενο άρθρο

Και πάλι για τον Δεκέμβρη του 2008