Με αφορμή μία συζήτηση για το άρθρο 16 και τα ιδιωτικά ΑΕΙ

του Αλέκου Χατζηκώστα

Αφορμή για το σχόλιο αυτό η συνεχιζόμενη συζήτηση για το άρθρο 16 και τον αντισυνταγματικό (όπως υποστηρίζει και η πλειοψηφία των συνταγματολόγων αλλά και της πανεπιστημιακής κοινότητας) ή μη χαρακτήρα του κυβερνητικού νομοσχεδίου για τα ιδιωτικά ΑΕΙ. Πιο συγκεκριμένα στο ΒΗΜΑ (3/3) δημοσιεύτηκε μία αντιπαράθεση μεταξύ δύο διακεκριμένων νομικών που δίνει σε εμάς τους «κοινούς θνητούς» άφθονη «τροφή». Ας γίνουμε όμως περισσότερο συγκεκριμένοι:

Ένας από τους λίγους υπερασπιστές της κυβερνητικής πρωτοβουλίας σε επίπεδο συνταγματολόγων, ο Ν. Αλιβιζάτος (ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου) σημειώνει: «…Η αντίληψη του Συντάγματος ως «ζωντανού κειμένου»...και η αναγνώριση της καταλυτικης επίδρασης που ασκεί το ενωσιακό δίκαιο στην εσωτερική έννομη τάξη είναι οι πυλώνες της επιχειρηματολογίας όλων όσων υποστηρίζουμε ότι μπορούν από σήμερα να λειτουργήσουν παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα…Κανένας μας δεν πιστεύει ότι από μεθαύριο το Χαρβαντ, το Κέιμπριτζ, το Γέιλ και η Σορβόνη θα σπεύσουν να ιδρύσουν παραρτήματα στη Ελλάδα. Ο υπό ψήφιση νόμος θα έχει περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό χαρακτήρα: είναι σημαντικό να «σπάσει» το κρατικό μονοπώλιο στην ανώτατη παιδεία μας, που καθιερώθηκε σε άλλες εποχές με εντελώς ξεπερασμένο σκεπτικό…».

Στο παραπάνω απόσπασμα αποτυπώνονται με σαφήνεια αρκετές αλήθειες: Κάθε (αστικό) Σύνταγμα αποτυπώνει σε νομική μορφή και κατοχυρώνει τις ήδη υπάρχουσες καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, τα ταξικά συμφέροντα της αστικής τάξης κάθε χώρας και ταυτόχρονα τις δεσμεύσεις του κάθε καπιταλιστικού κράτους απέναντι στις καπιταλιστικές «ενώσεις» (π.χ Ε.Ε, ΝΑΤΟ) που συμμετέχει. Η εκχώρηση π.χ κυριαρχικών δικαιωμάτων στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς πραγματοποιήθηκε με δυο συνταγματικές διατάξεις, τις παραγράφους 3 και 2 του άρθρου 28. Εδώ στηρίζεται η «παράκαμψη» του άρθρου 16. Να θυμίσουμε εδώ ότι η παράγραφος 3 καθιερώνει την αρχή ότι η Ελλάδα μπορεί να περιορίσει ελεύθερα «την άσκηση της κυριαρχίας της» (αν συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις) με νόμο που ψηφίζεται από το 50% + 1 του όλου αριθμού των βουλευτών. Η παράγραφος 2 όριζε ότι, με νόμο που ψηφίζεται με πλειοψηφία των 3/5 τουλάχιστον του όλου αριθμού των βουλευτών, μπορεί να αναγνωριστούν σε όργανα των διεθνών οργανισμών «αρμοδιότητες που προβλέπονται από το Σύνταγμα», προκειμένου «να εξυπηρετηθεί σπουδαίο εθνικό συμφέρον και να προαχθεί η συνεργασία με άλλα κράτη», εκχωρούνται δηλαδή αρμοδιότητες τόσο της εκτελεστικής όσο και της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας. Όσο δε τις αναφορές «για ζωντανό κείμενο» απλά να υπενθυμίσουμε ότι οι αλλαγές στο Σύνταγμα του 1975 έγιναν με βάση τις κάθε φορά απαιτήσεις του κεφαλαίου, επηρεάστηκαν από την πολυμορφία των κοινωνικοπολιτικών φαινομένων που προέκυψαν ή και κληρονομήθηκαν από το παρελθόν, από το ιδεολογικοπολιτικό φορτίο στο εποικοδόμημα, από τις τρέχουσες ανάγκες ή τις τάσεις, τις αντιθέσεις και αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν το καπιταλιστικό σύστημα. Τέλος όμως ο κ. καθηγητής «απαντά» και στο «παραμύθι» για το ότι (δεν) θα έλθουν διάσημα πανεπιστήμια του εξωτερικού…

Από την πλευρά του ο Κ. Γιαννακόπουλος (καθηγητής Νομικής Σχολής Αθηνών) σημειώνει: «…Ακόμη και τα πιο φημισμένα μη κρατικά πανεπιστήμια δεν κατορθώνουν να διασώσουν την αυτονομία τους απέναντι στους ιδιώτες χρηματοδότες τους…Τα τελευταία χρόνια , τα ανώτατα δικαστήρια όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών κρατών….δεν δέχονται την απόλυτη υπεροχή του ενωσιακού δικαίου έναντι των εθνικών Συνταγμάτων τους…Προσποιείται, μάλιστα ότι αυτά τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου σέβονται κάποιες πτυχές του άρθρου 16, χωρίς να τεκμηριώνει επαρκώς τους περιορισμούς ενωσιακών δικαιωμάτων που προκύπτουν από τις πτυχές αυτές…Πρόκειται για μια μεθόδευση διάσπασης του κρατικού μονοπωλίου, η οποία επιδιώκει, βραχυπρόθεσμα, τη δημιουργία τετελεσμένων που νοθεύουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό και μεσοπρόθεσμα, το άνοιγμα του δρόμου και σε κερδοσκοπικά ΑΕΙ…». Και απ’ αυτό το απόσπασμα αποκαλύπτονται χρήσιμες και σε μεγάλο βαθμό «κρυφές λεπτομέρειες» που απαντούν στην κυβερνητική προπαγάνδα σχετικά με την όλη μεθόδευση “παράκαμψης” του άρθρου 16.

Για την ιστορία να θυμίσουμε τα όσα υποστήριζε ο Δ. Νιάνιας (εισηγητής της κυβερνητικής πλειοψηφίας της ΝΔ) στη συζήτηση για το άρθρο 16 το 1975: «Το κράτος οφείλει να προστατεύση την ελευθερίαν του πνεύματος απολύτως και την ελευθερίαν των Ανωτάτων Ιδρυμάτων, όταν μάλιστα καθώς θα προτείνω η Ανώτατη Παιδεία είναι και οφείλει να είναι μόνον κρατική δια τον φόβον των μπίζνες…». Αυτό δηλαδή που συμβαίνει σήμερα έχοντας ως στόχο όχι μόνο τη δημιουργία ιδιωτικών ΑΕΙ αλλά και την ακόμη μεγαλύτερη λειτουργία των ΑΕΙ (των κατά τ’ άλλα δημόσιων) σε επιχειρήσεις ή ως λειτουργούντα προς όφελος των επιχειρήσεων…

Η προσπάθεια της κυβέρνησης είναι σαφέστατα αντισυνταγματική. Γι’αυτό και συνταγματολόγοι αλλά και εκατοντάδες πανεπιστημιακοί στρέφονται με προσφυγή εναντίον της στο ΣτΕ. Φυσικά και δεν είναι η πρώτη φορά που το (αστικό) Σύνταγμα παρακάμπτεται, παραβιάζεται, καταστρατηγείται, όταν πρόκειται να εξυπηρετηθούν από τις εκάστοτε κυβερνήσεις τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων. Το άρθρο 16 και δεν είναι προφανώς μια «σοσιαλιστική νησίδα», είναι όμως ένα εμπόδιο που η πράξη δείχνει ότι τους έχει δυσκολέψει τόσα χρόνια και αποτελεί «καρφί» στο μάτι τους…

Τέλος να θυμίσουμε ότι το ΚΚΕ (το μόνο πολιτικό κόμμα) είχε τοποθετηθεί και στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2018, ζητώντας την επέκταση του άρθρου 16 με την ακόλουθη διατύπωση: «Η μόρφωση δεν είναι εμπόρευμα. Πλήρης διασφάλιση του ενιαίου και δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας με απαγόρευση στη λειτουργία ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων στην Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Πλήρης κατοχύρωση στη δωρεάν παροχή Παιδείας για όσους βρίσκονται στη χώρα».

πρ'ωτη δημοσίευση atexnos.gr

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Μασκαράδες

Επόμενο άρθρο

Μετά Χριστόν Προφήτες