Το «σημείο μηδέν» της Δημοκρατικής Αριστεράς

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης, υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

Το συνέδριο του κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς διεξήχθη το τριήμερο 2-5 Οκτωβρίου 2014. Είχε προηγηθεί η πολύ κακή εκλογική επίδοση του κόμματος στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η κοινωνική, πολιτική και εκλογική απίσχναση της Δημοκρατικής Αριστεράς υπήρξε αποτέλεσμα της συμμετοχής του κόμματος στην τρικομματική κυβέρνηση συνεργασίας που συγκροτήθηκε μετά τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου του 2012. (Ν.Δ-ΠΑΣΟΚ & ΔΗΜ.ΑΡ). Το κόμμα της Ανανεωτικής Αριστεράς βίωσε τάχιστα τις «ωδίνες» του περιώνυμου πολιτικού «κόστους». Και το πολιτικό «κόστος» πρωτίστως συγκροτείται στο πεδίο του κοινωνικού. Πέρα και πάνω από την συγκεκριμένη εξήγηση, που εν πολλοίς είναι αναμενόμενη και ολίγον «δημοσιογραφική», η Δημοκρατική Αριστερά, δρώντας σε συνθήκες μίας βαθύτατης «κρισιακής έξαρσης» ήρε τα χαρακτηριστικά ενός «ποιοτικού» πολιτικού προσδιορισμού, ήτοι ήρε τα δομικά στοιχεία συγκρότησης και ανασυγκρότησης της στο χώρο της κοινωνικής ολότητας.

 Η εμβάθυνση της κυβερνητικής παρουσίας του κόμματος ισοδυναμούσε με την σταδιακή και δομική απόκλιση του από το μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων. Και η συγκεκριμένη απόκλιση προσέλαβε «ολικά» κοινωνικά-εκλογικά χαρακτηριστικά στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Δημοκρατική Αριστερά, μετά από την κάκιστη εκλογική της επίδοση, «συγκροτείται» ως ένα «μη-κόμμα», ένα «μη-κόμμα» μειωμένης κοινωνικής επιρροής και απεύθυνσης.

 Τα στοιχεία εκείνα που προσδιορίζουν την μορφή του «μη-κόμματος» είναι τα εξής: 1. Κοινωνική επιρροή χαμηλής έντασης και «ποιότητας». Το 1,21% εκφράζει με αριθμητικούς όρους την «ολική» κοινωνική, πολιτική και εκλογική απίσχναση του κόμματος. Πλέον η Δημοκρατική Αριστερά δεν συγκροτείται ως «ολική» πολιτική συσσωμάτωση στο εσωτερικό του κοινωνικού μπλοκ των λαϊκών τάξεων, καθώς και στο εσωτερικό  των υπόλοιπων τάξεων.   2. Σχεδόν «μηδαμινή» ιδεολογική επιρροή στο σύνολο της κοινωνικής ολότητας. Το ιδεολόγημα της «υπεύθυνης» και «κυβερνώσας» Αριστεράς, με βάση και την κυβερνητική πρακτική και «εμπειρία» του κόμματος απέτυχε παταγωδώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Δημοκρατική Αριστερά δεν δύναται να συμμετάσχει και  επηρεάσει την διαπάλη στο πεδίο των ιδεών, ακριβώς διότι η ιδεολογική της σκευή, πρακτικά «δοκιμασμένη» σε κυβερνητικό-κρατικό επίπεδο, απέτυχε να προσδιορίσει θετικά την συμμετοχή του κόμματος στην διαχείριση της κυβερνητικής εξουσίας. Το ιδεολόγημα της «υπεύθυνης» και «κυβερνώσας» Αριστεράς, έχοντας απολέσει τις θετικές εγκλήσεις ενός αριστερού προσδιορισμού έτεινε να μετατοπίζει δομικά το κόμμα προς την κατεύθυνση της οργανικής ενσωμάτωσης στο πλαίσιο της κυβερνητικής-μνημονιακής διαχείρισης της κρίσης.

Η αποχώρηση του κόμματος από την τότε τρικομματική κυβέρνηση, τον Ιούνιο του 2013, (με αφορμή το κλείσιμο της ΕΡΤ) δεν συνέβαλλε σε μία αριστερή πολιτική και ιδεολογική ανασυγκρότηση του κόμματος. Η απόφαση αποχώρησης από την τότε τρικομματική κυβέρνηση του κόμματος όφειλε να «συμπληρωθεί» με την άμεση απόφαση διεξαγωγής ενός προγραμματικού-καταστατικού συνεδρίου το οποίο και θα έθετε τους όρους για την συμβολική «επανεκκίνηση» του κόμματος. Η συνεδριακή διαδικασία αποτελεί την συμπύκνωση του ρόλου και της κοινωνικής και πολιτικής λειτουργίας ενός κόμματος.

 Η άμεση σύγκληση του συνεδρίου θα έθετε επί τάπητος και σε διαβούλευση τα εξής κρίσιμα ερωτήματα: ποια ήταν τα αναλυτικά-κομματικά «εργαλεία» προσέγγισης της βαθιάς οικονομικής-καπιταλιστικής κρίσης;  ποια ήταν τα αποτελέσματα της κυβερνητικής «κίνησης» της Δημοκρατικής Αριστεράς; Πως επηρέασε το κόμμα την συνολική κυβερνητική «κίνηση» και πράξη; Τι σήμαινε σε κυβερνητικό επίπεδο το ιδεολόγημα της «υπεύθυνης» Αριστεράς; Ποια είναι  η σχέση της Δημοκρατικής Αριστεράς με το μπλοκ των λαϊκών-υποτελών τάξεων; ποια είναι η συνολική ιδεολογική «γραμμή» που εξέπεμπε το κόμμα;

 Η αποσαφήνιση των παραπάνω κρίσιμων και «κρισιακών» ερωτημάτων θα συνέβαλλε στην «απόκτηση» μίας συνεκτικής και συμπαγούς πολιτικής στρατηγικής, μίας στρατηγικής για πού θα απαντά στα σημαίνονται και στα επίδικα της συγκυρίας, μίας στρατηγικής που θα θέτει με σαφήνεια τις προτεραιότητες και τις ιεραρχήσεις του κόμματος. Το ερώτημα για τι θέλει το κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς μετά την διάρρηξη της κυβερνητικής της πράξης, (αποχώρηση από την τρικομματική κυβέρνηση) δεν απαντήθηκε ποτέ με σαφήνεια. Αντιθέτως, στο εσωτερικό του κόμματος αποκρυσταλλώθηκε ένας δομικός δυϊσμός που καθόρισε και επικαθόρισε την μετέπειτα πορεία του.

 Ο συγκεκριμένος δομικός δυϊσμός, ήτοι η προγραμματική και ιδεολογική αντιπαράθεση μεταξύ πλειοψηφίας και μειοψηφίας του κόμματος «βύθισε» την Δημοκρατική Αριστερά σε μία πολιτική και προγραμματική «περιδίνηση». Οι δομικές αποκλίσεις και αποστοιχίσεις που αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό του κόμματος της Ανανεωτικής Αριστεράς, αποκλίσεις που αφορούσαν την πολιτική στρατηγική και κατεύθυνση του κόμματος, συνέβαλλαν, εκείνη την κρίσιμη στιγμή, στην αντιφατική του «συγκρότηση».

 Οι αποκρυσταλλώσεις των δομικών εν τοις όροις αντιφάσεων ήραν το θεμελιώδες στοιχείο της τυπικής και ουσιαστικής «ενιαίας» συγκρότησης και σκευής του κόμματος.  Η δομική αντίφαση εν τοις όροις «λύθηκε» με την αποχώρηση της Μεταρρυθμιστικής τάσης από το κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς. Ουσιαστικά, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πως επρόκειτο για μία διφυή κομματική εγγραφή, εκεί όπου «δύο κόμματα» προσλαμβάνουν τα χαρακτηριστικά του «ενός», εγγράφοντας στο «χώρο» (πολιτικό κόμμα) και στο κοινωνικό-πολιτικό) πεδίο (κοινωνική, πολιτική λειτουργία και δραστηριοποίηση του κόμματος) τα χαρακτηριστικά μίας προσίδιας και αντιφατικής κομματικής συγκρότησης και «ανάγνωσης» του κοινωνικού και πολιτικού γίγνεσθαι.

Το 3ο συνέδριο του κόμματος, που διεξήχθη στις αρχές του Οκτώβρη, προσδιόρισε το εύρος των πιθανών πολιτικών συμμαχιών του κόμματος. Πλέον, το κόμμα ορίζει ως βασικό πολιτικό στόχο την διαμόρφωση μίας κυβέρνησης που θα κινείται σε προοδευτική πολιτική κατεύθυνση. Σε αυτό το πλαίσιο, έχουν ξεκινήσει ήδη η πολιτική-προγραμματική συζήτηση μεταξύ ΔΗΜ.ΑΡ και ΣΥΡΙΖΑ. Η πιθανή κυβερνητική τους συμπόρευση θα είναι «μερική», καθότι το κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς διαθέτει μηδαμινή επιρροή στο χώρου του κοινωνικού, αφενός μεν ως πολιτική-εκλογική συσσωμάτωση, αφετέρου δε ως «πρόσβαση» και «διείσδυση» στο χώρο των εργατικών συνδικάτων.

Ο δομικός μετασχηματισμός της «μερικής» σε «ολική» πολιτική, προγραμματική και εν τέλει κυβερνητική συμπόρευση προϋποθέτει την λαϊκή-κοινωνική εμβάπτιση και εκ νέου νομιμοποίηση της Δημοκρατικής Αριστεράς, καθότι, όπως σημειώθηκε και πιο πάνω η κοινωνική, πολιτική και εκλογική της απίσχναση συνέβαλλε στην αποκρυστάλλωση της μορφής του «μη-κόμματος».

 Για να παραφράσουμε και τον Νίκο Πουλαντζά, θα λέγαμε πως η Δημοκρατική Αριστερά ή θα ανασυγκροτηθεί «ολικά», ήτοι οργανωτικά, πολιτικά, προγραμματικά και ιδεολογικά, ή θα πάψει να υπάρχει. Και η «άρση» της ύπαρξης και της λειτουργίας του κόμματος δεν ισούται μόνο με την μη επίτευξη του εκλογικού ορίου του 3%, (κάτι που φυσικά δεν μπορούμε να προβλέψουμε. Οι εκτιμήσεις που θέλουν την ΔΗΜ.ΑΡ εκτός της επόμενης Βουλής, αν και «λογικές» αγνοούν και παραβλέπουν το απρόβλεπτο των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων), αλλά και με την μείωση έως «εκρίζωση» της ιδεολογικής της απεύθυνσης και επιρροής.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Δικαιούμαστε μια σύγχρονη και ανθρώπινη πόλη!

Επόμενο άρθρο

Το ποιητικό ‘αποτύπωμα’ του Νικηφόρου Βρεττάκου.