Το πραξικόπημα της 21ης Απρίλη 1967 και η Ημαθία

του Αλέκου Χατζηκώστα

53 χρόνια σήμερα από το αμερικανοστήριχτο , πραξικόπημα της 21ης Απρίλη. Του στρατιωτικού πραξικοπήματος ηγήθηκαν συνταγματάρχες Γ. Παπδόπουλος και Ν. Μακαρέζος και ο ταξίαρχος Σ. Πατακός, ενώ συμμετείχαν πλήθος επίορκων στρατιωτικών όλων των βαθμίδων.

Η δικτατορία της 21ης Απρίλη γεννήθηκε στο έδαφος της κρίσης του αστικού πολιτικού συστήματος, ως αποτέλεσμα των αντιπαραθέσεων και των συγκρούσεων για τις αρμοδιότητες του Παλατιού, ειδικότερα για το ρόλο του στη διοίκηση του στρατού και στην ανάκληση πρωθυπουργού.

Η δικτατορία εκμεταλλεύτηκε το ιδεολογικό - πολιτικό οπλοστάσιο, το αντιδραστικό θεσμικό πλαίσιο και τους μηχανισμούς καταστολής του μετεμφυλιακού αστικού κράτους. Στηρίχτηκε σε τμήματα της αστικής τάξης και απέδειξε ότι οι καπιταλιστές, προκειμένου να διαφυλάξουν τα συμφέροντά τους, δεν διστάζουν να καταφύγουν σε κάθε μέσο, να εναλλάσσουν την αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία με πιο ανοιχτά δικτατορικές μορφές διακυβέρνησης, να διαμορφώνουν και να στηρίζουν τις πιο αντιδραστικές δυνάμεις.

Η οικονομική πολιτική της δικτατορίας στήριξε άμεσα το μεγάλο κεφάλαιο, παίρνοντας μέτρα (όπως οι φοροελαφρύνσεις) και στην πορεία διαμόρφωσε πρόγραμμα χρηματοδότησης δημόσιων επενδύσεων και ευνοϊκές συνθήκες για Αμεσες Ξένες Επενδύσεις, σε συνθήκες πολιτικών διώξεων, φυλακίσεων και εξοριών, απαγόρευσης κάθε μορφής μαζικής συνδικαλιστικής δράσης, συγκεντρώσεων και κινητοποιήσεων.

Η δικτατορία είχε την ανοχή και στήριξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, αλλά και των καπιταλιστικών κρατών της τότε ΕΟΚ, υπηρέτησε τα σχέδιά τους ενάντια στις χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, τα σχέδιά τους για τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, άνοιξε ουσιαστικά το δρόμο της διχοτόμησης της Κύπρου
Ήταν χαράματα Πέμπτης προς Παρασκευή, όταν το ραδιόφωνο μαζί με τα εμβατήρια μετέδιδε ότι «από της 2ας πρωϊνής λόγω της δημιουργηθείσης εκρύθμου καταστάσεως, ο Στρατός ανέλαβε την διακυβέρνησιν της χώρας» και ότι «επανήλθε εν ισχύει ο Νόμος ΔΞΘ/1912 περί καταστάσεως πολιορκίας με κήρυξη του Στρατιωτικού Νόμου». Ταυτόχρονα δινόταν στη δημοσιότητα το σχετικό «Βασιλικό Διάταγμα» με βάση το οποίο καταργούταν 11 από τα 114 άρθρα του τότε Συντάγματος.

Τον απόγευμα της 21ης ορίζεται από τον βασιλιά Κωνσταντίνο «επαναστατική κυβέρνησις» στην οποία πρωθυπουργός αναλαμβάνει ο Κωντσαντίνος Κόλλιας, π. εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, αντιπρόεδρος και υπουργός Εθνικής Αμυνας ο στρατηγός Γρ. Σπαντιδάκης, υπουργός Προεδρίας ο Γ. Παπαδόπουλος, υπουργός Εσωτερικών ο Στ. Πατακός και ο Ν. Μακαρέζος υπουργός Συντονισμού. Στις 22 Απριλίου συμπληρώνεται η «Εθνική Κυβέρνησις» και αποτελείται πλέον από 14 «Υπουργούς» και 5 «Υφυπουργούς».
Αμέσως ξεκινούν οι διώξεις των «επικίνδυνων για την δημόσια ασφάλεια».Σε εφαρμογή του σχεδίου «ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ» οι αρμόδιες υπηρεσίες της Χωροφυλακής, με έγγραφο του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης (Γ.Α 1002/7-443657) άνοιξαν τους σχετικούς φακέλους που διατηρούσαν όπου περιέχονταν τα ονόματα των «υπόπτων και επικινδύνων για τη δημόσιαν τάξιν και ασφάλειαν». Επρόκειτο για πολίτες ανήκοντες κυρίως στην ΕΔΑ, αλλά και ευρύτερα αγωνιστές του λαϊκού κινήματος, συνδικαλιστές κ.α Αμέσως μετά συνεργεία χωροφυλάκων άρχισαν γιγαντιαία επιχείρηση για να συλλάβουν τους «υπόπτους». Η πλειοψηφία από αυτούς συνελήφθησαν στα σπίτια τους και οδηγήθηκαν αρχικά (αφορά αυτούς από τη Βέροια) στο κτήριο του σημερινού Δημαρχείου, ενώ στη συνέχεια στον Κολινδρό Πιερίας. Στη συνέχεια μέσω Θεσσαλονίκης με οχηματαγωγά οδηγήθηκαν στα νησιά της εξορίας (κυρίως Γυάρο)
Σύμφωνα με έρευνα (πηγή: «Η άγνωστη νύχτα της 21ης Απριλίου 1967» Τ. Κοντογιαννίδη) την πρώτη ημέρα του πραξικοπήματος συνελήφθησαν συνολικά 6.135 άτομα και στην πορεία των επόμενων ημερών έφτασαν τους 6.500 (μεταξύ των οποίων 300 γυναίκες)
Συλληφθέντες στην Ημαθία
Από την Ημαθία ένας πρώτος κατάλογος των συλληφθέντων περιλαμβάνει τους παρακάτω αγωνιστές (οι περισσότεροι είχαν φυλακιστεί ή εξοριστεί τα προηγούμενα χρόνια, που είχαν ακολουθήσει τον εμφύλιο, ως αγωνιστές της Αντίστασης αλλά και του ΔΣΕ):
Αληχανίδης Ιωάννης, Αθανασιάδης Αριστείδης, Χατζηδημητρίου Δ. Κόγιας Νίκος, Τσαουσίδης Χαράλαμπος, Δόμανος Θ., Ελευθερίου Νίκος, Σιδηρόπουλος Γιώργος, Ταξιαρχόπουλος Γιώργος, Τσαντεκίδης Θ., Μπίσμπα Φρόσω, Τσιώνου Σ., Βύζας Μαργαρίτης, Ακριβόπουλος Ιωάννης, Αγγέλου Ε., Καβαλάρης Λουκάς, Μαργαρίτης ή Χωροπανίτης Ε., Πιτάκης Αλέκος, Γιαντσή Δ., Πέτσας Ιωάννης, Γερασιμίδης Δημήτρης, Κόγιας Αντώνης, Τσαγκαλίδης Μιλτιάδης, Τσαλουχίδης Π., Σιδηρόπουλος Η. Ζαμπουγιάννης Ν., Μακρής Κώστας, Μαργαρίτης Αντώνης, Στόκας Ιωάννης, Μπίσμπας Σωτήρης, Τσαλουχίδου Μαρία, Γαβριηλίδης Ιωάννης, Καραφουλίδης Χαράμπος, Αγγέλου Κ., Βάντσιας Γ. Λαπατούρας Κ. Γυριχίδης Κολτσίδας Γ. Ρακίμπεης Α., Τεπελένης Γ., Πασχαλίδης Δημήτρης, Παπαστεργίου Βασίλης, Γκόντριας Σ., Κυριακού Ζήσης, Περόγλου Δημήτρης, Σπυριδωνίδης Μενέλαος, Μπιτζέλης Φ., Κυρατζόπουλος Κ., Τσαντήλας Δ., Τρομπούκης Α., Αϊνατζής Κώστας, Κεραμιδάς Π., Λίγγος Ε., Μπέτζιου Θ., Τσαγανίδης Α., Κιάτσης Γ., Μασμανίδης Π., Στυλιανού Δ., Χατζηγεωργίου Φ., Μιχαλόπουλος Κώστας, Πεπερίδης Α., Κουμπουλίδης Θ., Παπαδόπουλος Χ., Βλάχος Δημήτρης, Παπαστατίδης Ιωάννης, Καλλιαρίδης Μ., Μουρατίδης Γιώργος, Γιαννόπουλος Σ., Μήττας Κώστας, Κασαπίδης Σ., Πατρίκας Ε., Πατρίκας Βασίλης, Λαναράς Θ., Μπαστούνης Ηλίας, Παρασκευαϊδης Β., Ανδρεάδης Ανέστης, Βόγκας Γιώργος, Μαλιαράς Ν.Καραβασίλης Η. Χειμώνας Ε., Κατσαρός Π., Λιόλιος Α., Μπέτζιος Κ., Μώκιος Ι., Χατζηπαράσχης Α., Ιωαννίδης Π., Κακολίδης Α., Τσακιρίδης Χ., Μελισανίδης Κ., Βάσογλου Σ., Προκόπης Ιωάννης, Γκίκα Ισμήνη, Πασαλίδης Γ., Μυλωνάς Κώστας, Τσεγκελίδης Α., Σουφλιώτης Γ., Καλιαρίδης Δ., Οικονομίδης Κ., Μορφίδης Α., Παπής Αντώνης, Μορφίδης Κ.
Φυσικά στη συνέχεια είχαμε και άλλες συλλήψεις, ενώ ορισμένοι από τους συλληφθέντες, υπογράφοντας «Δήλωση» αφέθηκαν ελεύθεροι, με «περιοριστικούς» όρους. Νέο κύμα συλλήψεων ξεσπά κατά την περίοδο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1967.
 

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

«Μετά την 21ην Απριλίου η γαλήνη η οποία είχε σβύση, ήλθε πάλιν εις την οικογένεια σου» (Ντοκουμέντο της Χούντας)

Επόμενο άρθρο

Διαφημίζοντας τον δικτάτορα…