Δ. Κουτσούμπας: Με το ΚΚΕ μπροστά. Για μια άλλη κοινωνία, ελεύθερη από ναρκωτικά και όχι με ελεύθερα τα ναρκωτικά

Φίλες και φίλοι

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Οι κυβερνήσεις, τα κόμματα του συστήματος και η ΕΕ, ούτε θέλουν ούτε μπορούν να αντιμετωπίσουν τη χρήση ουσιών και τις εξαρτήσεις, αφού και με την πολιτική τους παράγουν και αναπαράγουν τις αιτίες που οδηγούν στη διόγκωση των εξαρτήσεων. Οι έρευνες, οι μελέτες και όσα γράφονται κατά καιρούς σοκάρουν αποκαλύπτοντας τα κατορθώματα ενός συστήματος που σαπίζει. Αυτή του η σήψη αντανακλάται σε όλες τις πλευρές της ζωής.

Είναι ενδεικτικό ότι το 2025 στην Ελλάδα σημειώθηκε ρεκόρ 25ετίας στη χρήση ναρκωτικών από μαθητικές και εφηβικές ηλικίες.

Το 13% των 16χρονων έχει κάνει χρήση ναρκωτικών, το 11% με την πολυδιαφημισμένη κάνναβη να είναι η ουσία πρώτης επαφής.

Το 48% των 16χρονων αναφέρει ότι αντιμετωπίζει προβλήματα από τη χρήση Social Media που εκδηλώνονται πολύμορφα, όπως η έλλειψη ύπνου, η αδυναμία νοητικής συγκέντρωσης κ.ά.

Ενώ στοιχεία καταγράφουν ότι το 36% των 16χρονων έχει τζογάρει.

Όλα αυτά δεν είναι ασύνδετα με τους όρους ζωής τους συνολικά. Δείτε για παράδειγμα ότι το 74% των φτωχών οικογενειών με παιδιά έως 15 ετών αδυνατεί να τους παρέχει εξωσχολική δραστηριότητα. Και όλα αυτά όταν 1 στους 2 δεν θα πάει διακοπές λόγω κόστους.

Ενώ την ίδια στιγμή έρευνες στην ΕΕ αποτυπώνουν ένα συνολικότερο ζήτημα, ότι το 46% στην ΕΕ αντιμετωπίζει συναισθηματική ή ψυχοκοινωνική δυσκολία.

Τα στοιχεία είναι αδιαμφισβήτητα και αποτυπώνουν ότι οι εξαρτήσεις έχουν πάρει επιδημικές διαστάσεις στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες.

Οι ευθύνες της κυβέρνησης της ΝΔ, αλλά και των προηγούμενων κυβερνήσεων είναι εγκληματικές. Σήμερα εκδηλώνονται οι συνέπειες αυτής της διαχρονικής πολιτικής.

Όλοι τους, κυβερνήσεις, κόμματα του συστήματος, η ΕΕ, ούτε θέλουν ούτε μπορούν να αντιμετωπίσουν τη χρήση ουσιών και τις εξαρτήσεις, αφού και με την πολιτική τους παράγουν και αναπαράγουν τις αιτίες που οδηγούν στη διόγκωση των εξαρτήσεων.

Υπηρετούν το σύστημα με πολύμορφες επιδιώξεις, από τη μία τα αμύθητα κέρδη και από την άλλη την καταστολή της σκέψης και την περιθωριοποίηση της δράσης των νέων, ώστε να προωθούν χωρίς αμφισβήτηση την αντιλαϊκή πολιτική τους, ιδιαίτερα μάλιστα σήμερα που οξύνονται οι αντιθέσεις του καπιταλιστικού συστήματος και οι φόβοι βαθύτερων κλονισμών. Σε τελική ανάλυση, για όλους αυτούς, ο εθισμός σημαίνει σταθερό κέρδος και οι νέοι είναι η σταθερή τους πελατεία. Γι’ αυτό και με την πολιτική τους στοχεύουν εκεί.

Γι’ αυτό τα τελευταία χρόνια προωθείται η νομιμοποίηση της "ψυχαγωγικής χρήσης κάνναβης" σε όλη την ΕΕ. Υπερπροβάλλονται και διαστρεβλώνονται οι δευτερεύουσες ιδιότητες της κάνναβης και αποκρύπτεται ότι η βασική της ιδιότητα είναι αυτή της ναρκωτικής ουσίας με όλες τις επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται στη σωματική και ψυχική υγεία και την κοινωνική ζωή.

Γι’ αυτό και στηρίζονται ποικιλοτρόπως οι μεγάλες πλατφόρμες που ιεραρχούν τις μικρές ηλικίες ως σίγουρη και μακροχρόνια πελατεία, γιατί έτσι λειτουργεί ο καπιταλισμός. Προσαρμόζουν τις λειτουργίες τους εξατομικευμένα, ώστε να γίνονται πιο ελκυστικές, αξιοποιούν τα ενδιαφέροντα των χρηστών, συνυπολογίζουν την ψυχολογία τους, για να πλασάρουν το εμπόρευμά τους.

Διαμορφώνουν δηλαδή έναν σχεδιασμό με στόχο τον εθισμό. Γιατί ο εθισμός μεγαλώνει τη ζήτηση και μεταφράζεται σε ακόμη μεγαλύτερα κέρδη. Για αυτό οργανώνονται διαφημιστικές καμπάνιες αξιοποιώντας αντιεπιστημονικές θεωρίες, όπως ο "λειτουργικός χρήστης" ναρκωτικών, ο τζογαδόρος που "παίζει υπεύθυνα" κλπ.

Σήμερα και με τη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης αξιοποιούν ενδιαφέροντα, προσωπικά στοιχεία, το προφίλ των "παικτών" και χρηστών, για να τους οδηγούν ή να τους κρατάνε στον εθισμό, τελικά να μεγαλώνουν την πελατεία και το κέρδος τους.

Είναι ενδεικτικό ότι η νομιμοποίηση του ηλεκτρονικού τζόγου και το ευνοϊκό πλαίσιο κερδοφορίας του ήταν νόμος του μνημονίου ήδη από το 2010 όπου ο τζόγος αναφερόταν ως "παράγοντας ανάπτυξης".

Δεν μπορούν, λοιπόν, να πέφτουν από τα σύννεφα εκπρόσωποι ΕΕ, κυβερνήσεων και οι υποστηρικτές τους με τα στοιχεία και τα ποσοστά των εξαρτήσεων στους νέους. Το σύνθημα "Τα κέρδη τους ή οι ζωές μας" εκφράζεται χαρακτηριστικά και σε αυτό το ζήτημα.

Φέτος κλείνουν 2 χρόνια από όταν η κυβέρνηση της ΝΔ έφερε μέσα στο κατακαλόκαιρο και με διαδικασίες fast track, ένα νομοσχέδιο επικίνδυνο, εγκληματικό, αντιεπιστημονικό, που ολοκλήρωσε την ευρωενωσιακής κοπής ψυχιατρική "μεταρρύθμιση", βάζοντας ταφόπλακα στις δημόσιες υπηρεσίες απεξάρτησης και πρόληψης.

Επιβεβαιώθηκε ότι ο στρατηγικός στόχος αυτού του νομοθετήματος ήταν να ξεφορτωθεί το κράτος την υποχρέωσή του να αναπτύσσει και να παρέχει το ίδιο άμεσες υπηρεσίες, να περιορίσει τον ρόλο του -αφού είναι και "επιτελικό"- και να "πετάξει το μπαλάκι" της ατομικής ευθύνης στον χρήστη και στην οικογένειά του. Ενώ ταυτόχρονα ανοίγει την πόρτα σε ιδιώτες και ΜΚΟ και διάφορους "φιλεύσπλαχνους". Είναι προκλητικό και εξοργιστικό, κόντρα στις ανάγκες του λαού και της νεολαίας.

Τη στιγμή που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εντοπίζει το 25% να αντιμετωπίζει προβλήματα πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, η κυβέρνηση έβαλε ταφόπλακα στις δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, σχεδιάζοντας το κλείσιμο για 2 από τα 3 εναπομείναντα ειδικά ψυχιατρικά νοσοκομεία. Μάλιστα τα μεγαλύτερα κενά εντοπίζονται στις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για παιδιά και εφήβους και δεδομένης της έλλειψης δημόσιων μονάδων Ψυχικής Υγείας, χιλιάδες οικογένειες οδηγούνται στον ιδιωτικό τομέα βάζοντας βαθιά το χέρι στην τσέπη.

Μέσα από αυτό τον δρόμο, μπροστά στις αυξημένες ανάγκες για υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, από την κυβέρνηση προωθείται η ανάπτυξη υπηρεσιών, που ανήκουν σε ΜΚΟ και άλλες εταιρείες, όχι με κριτήριο τις ανάγκες, αλλά με τη λογική "κόστους - οφέλους" με χαμένους τους ασθενείς και τους εργαζόμενους.

Και έχει το θράσος ο σημερινός υπ. Υγείας από τη μία να κλείνει προγράμματα θεραπείας και πρόληψης και από την άλλη να διαφημίζει στο Tik Tok την ίδρυση της πρώτης επίσημης ιδιωτικής μονάδας απεξάρτησης στη χώρα μας αξιοποιώντας πάλι νόμο του ΣΥΡΙΖΑ για τους όρους λειτουργίας στη χώρα μας των ιδιωτικών μονάδων απεξάρτησης. Όλα αυτά δεν αποτελούν ιδεοληψίες, αλλά συνειδητή επιλογή και διαχέεται και στην πρόληψη και τη θεραπεία.

Τη στιγμή που παρατηρείται μείωση στην ηλικία πρώτης επαφής με τα ναρκωτικά (έως και τα 13 έτη) και που μόλις το 4% των μαθητών Λυκείου παρακολούθησε πρόγραμμα πρόληψης το 2023, η κυβέρνηση αφήνει στον αέρα τα 75 Κέντρα Πρόληψης, αφού δεν διασφαλίζεται μετά το 2027 η λειτουργία τους και δεν γίνεται καμιά αναφορά στο σχέδιο νόμου για το μέλλον των εργαζομένων σ’ αυτά.

Τη στιγμή που η χρήση ουσιών αυξάνεται στη χώρα μας, που 1 στους 4 εφήβους αναφέρει πως έχει κάνει χρήση ουσιών, η κυβέρνηση βάζει λουκέτο στο ΚΕΘΕΑ, στο "18 ΑΝΩ", στο "ΑΡΓΩ", στο "ΙΑΝΟΣ", στο "ΔΙΑΠΛΟΥΣ", σε δημόσια και δωρεάν "στεγνά" θεραπευτικά προγράμματα που έχουν αφήσει το δικό τους αποτύπωμα στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των εξαρτήσεων.

Πρόκειται για προγράμματα με αποτελεσματικότητα που ξεπερνούσε το 70%, καθώς εφάρμοζαν μία επιστημονική θεραπευτική προσέγγιση που πίστευε στη δυνατότητα του εξαρτημένου να απεξαρτηθεί, μέσα από τη δουλειά στην κοινότητα, τη σταθερή ουσιαστική θεραπευτική σχέση, με τη στήριξη της οικογένειας, χωρίς υποκατάστατα.

Ξέρετε, υπερασπιζόμαστε αποφασιστικά αυτή τη φιλοσοφία της πρόληψης και θεραπείας. Μάλιστα ήταν καταλυτική η συμβολή και οι αγώνες των κομμουνιστών τις προηγούμενες δεκαετίες, μέσα από το Εθνικό Συμβούλιο Κατά των Ναρκωτικών, μέσα από τα Δημοτικά Συμβούλια με τους κομμουνιστές δημάρχους, με την ανάδειξη των αγώνων και της αντιπαράθεσης μέσα από τον "Ριζοσπάστη" και τον "Οδηγητή" από τα τέλη της δεκαετία του ’70, μέχρι το στήσιμο της "Ιθάκης", της πρώτης Θεραπευτικής Κοινότητας που ιδρύθηκε στη χώρα μας. Αντίστοιχοι ήταν και οι αγώνες των κομμουνιστών σε όλα τα επίπεδα, μέσα από το φοιτητικό και μαθητικό κίνημα, μέσα από τους Συλλόγους Γονέων για να αναπτυχθεί η Πρόληψη στη χώρα μας αρχές του ’90.

Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ βρισκόμαστε στο πλευρό των εργαζομένων που βιώνουν σήμερα τεράστιες και σοβαρές επιπτώσεις από αυτή την πολιτική. Αυτή η πολιτική, η στρατηγική της ΕΕ που στηρίζουν όλα τα κόμματα του συστήματος είναι δοκιμασμένη και έχει αποτύχει ακριβώς γιατί δεν αμφισβητεί την αιτία του προβλήματος.

Έτσι ο ΕΟΠΑΕ είναι ένας οργανισμός που αντιμετωπίζει την εξάρτηση σαν χρόνια ασθένεια και αντί για την πλήρη απεξάρτηση, ουσιαστικά στοχεύει στη "μείωση της βλάβης" και στη διαμόρφωση του νέου μοντέλου που είναι ο "λειτουργικός" χρήστης. Δηλαδή, στην αντίληψη ότι "μπορείς να μείνεις εξαρτημένος, αρκεί να μην πεθάνεις, να μη δημιουργείς προβλήματα στη δημόσια υγεία και την ασφάλεια γιατί μας κοστίζεις και μας χαλάς και την εικόνα της τουριστικής Αθήνας".

Σε αυτή την κατεύθυνση εξάλλου ήταν και η πολιτική των Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης με βάση τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δηλαδή χώροι εποπτευόμενου θανάτου, που χρήστες απλώς γίνονται αόρατοι, αναμένοντας την κατάληξή τους. Μέσα από αυτή την πολιτική αποσπάται η κοινωνική επανένταξη του χρήστη από τη θεραπεία, εξοβελίζεται η οικογένεια του χρήστη από τη θεραπεία και τη στήριξη που χρειάζεται, αλλοιώνεται συνολικά τόσο το μοντέλο θεραπείας, όσο και της πρόληψης. Δυστυχώς άμεσα βεβαιωθήκαμε, όταν από το βήμα της Βουλής ως Κόμμα καταγγέλλαμε τι οδοστρωτήρας έρχεται με την ίδρυση του ΕΟΠΑΕ.

Επιπλέον στη ζυγαριά "κόστος - όφελος", τα δημόσια δωρεάν στεγνά προγράμματα απεξάρτησης, η πρωτογενής πρόληψη και η ολοκληρωμένη ψυχοκοινωνική παρέμβαση είναι κοστοβόρα για το αστικό κράτος.

Κόστος ο αγώνας του εξαρτημένου να θεραπευτεί! Κόστος οι εργαζόμενοι στις κοινωνικές δομές! Κόστος η Παιδεία και η Υγεία, όπως και οι ζωές των θυμάτων, των νέων παιδιών στο έγκλημα στα Τέμπη!

Κάπως έτσι φτάσαμε στο πρόσφατο περιστατικό με τον τοξικοεξαρτημένο που πέθανε στο σπίτι του, ενώ πριν είχε απορριφθεί η αίτησή του για παροχή βοήθειας από τον συγκεκριμένο οργανισμό. Και μάλιστα οι καταγγελίες επιβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό.

Φυσικά και αυτό το έγκλημα έχει ιστορία και το αποτύπωμα της πολιτικής ευθύνης όλων των άλλων κομμάτων. Η διαδρομή μέχρι τον ΕΟΠΑΕ αποτυπώνεται στους νόμους των προηγούμενων δεκαετιών, που παρέδωσαν κομμάτια της πρόληψης και της απεξάρτησης σε ιδιώτες και ΜΚΟ.

Στα διακομματικά πορίσματα, που βάφτισαν την εξάρτηση από πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο ως "χρόνια, υποτροπιάζουσα, αυτοπροκαλούμενη νόσο". Στις αποφάσεις, που μετέφεραν τις μονάδες χορήγησης υποκατάστατων στα δημόσια νοσοκομεία, αποδυναμώνοντας την ψυχοκοινωνική στήριξη προς τους εξαρτημένους. Στους νόμους, που μείωσαν τις ποινές για το εμπόριο ναρκωτικών ανάλογα με το είδος της ουσίας.

Σε κρατικούς προϋπολογισμούς, ακόμα και πριν την εκδήλωση της τελευταίας καπιταλιστικής κρίσης, που πετσόκοψαν τα κονδύλια για τα θεραπευτικά προγράμματα και τα Κέντρα Πρόληψης στο όνομα των "αντοχών της οικονομίας".

Όσο και αν τα αστικά κόμματα πουλάνε κοινωνική ευαισθησία, ακολούθησαν τις ευρωπαϊκές στρατηγικές, αυτές δηλαδή που διαχωρίζουν τη χρήση σε "προβληματική και λειτουργική", που βάζουν στόχο απλά την «καθυστέρηση έναρξης της χρήσης» αντί για τη μη χρήση, που σήμερα προτάσσουν αυξημένα μέτρα καταστολής του παράνομου εμπορίου, γιατί κόβει φορολογικά έσοδα από το νόμιμο εμπόριο. Είναι βαριά η ευθύνη όλων των άλλων κομμάτων απέναντι στη νέα γενιά. Ούτε η τραγική άνοδος χρήσης κάνναβης στις μαθητικές ηλικίες ήρθε ουρανοκατέβατη.

Από πού να το πιάσουμε;

Από το "να έχουμε και μια γλάστρα με κάνναβη στο μπαλκόνι μας" του Γιώργου Παπανδρέου του ΠΑΣΟΚ ως πρωθυπουργού στα χρόνια της κρίσης;

Από την αποποινικοποίηση της ατομικής χρήσης ουσιαστικά επί του όλου ΣΥΡΙΖΑ και τα νομοσχέδια για παραγωγή κάνναβης στη χώρα μας;

Από την ενίσχυση των επενδύσεων και αδειοδοτήσεων επί ΝΔ για την κάνναβη "φάρμακο διά πάσαν νόσον";

Έτσι, και σήμερα αποτελεί θράσος να εμφανίζονται ότι τούς έπιασε ο πόνος για την κατάσταση με τους εφήβους, για τη χρήση κάνναβης, αλκοόλ, καπνικών ειδών, Social, ηλεκτρονικού τζόγου, όλοι όσοι με τις πολιτικές τους υπηρετούν την αύξηση των εξαρτήσεων. Προσπαθούν να θολώσουν τα νερά με απαγορεύσεις και καταστολή μεταθέτοντας την ευθύνη στους γονείς και τους μαθητές.

Όμως οι μαθητές δεν έχουν ανάγκη τα social media για να ζήσουν όπως ονειρεύονται. Μπορούν να ζήσουν πραγματικές στιγμές και όμορφες συγκινήσεις, να έχουν πραγματικούς φίλους και όχι "ακόλουθους", να γελάνε με την ψυχή τους και τις παρέες τους και όχι με άγνωστους σε στημένα βίντεο, να ζουν τις δικές τους εμπειρίες ζωής και όχι να παρακολουθούν παθητικά των άλλων.

Αντίθετα, η κυβέρνηση με την πολιτική της επιβάλλει τελικά ένα διαφορετικό και πραγματικό περιορισμό που είναι να σου απαγορεύουν να ζήσεις όπως θα μπορούσες τον 21ο αιώνα. Να σου κλέβουν τα όνειρα για τη ζωή, τα κοινωνικά δικαιώματα στην Παιδεία, στη μόρφωση, στον Πολιτισμό, τον Αθλητισμό, τον δημιουργικό ελεύθερο χρόνο.

Θέλουν τη νέα γενιά στο περιθώριο για να μην αμφισβητεί τη στρατηγική που υπηρετούν, γιατί στηρίζουν το σύστημα που γεννά και συντηρεί τη χρήση και την εξάρτηση.