Η πολιτική του κέρδους και η πολεμική εμπλοκή πίσω από τον μύθο της «εισαγόμενης» ακρίβειας

Η ομολογία ότι ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος επιδρά καθοριστικά στην ακρίβεια είναι μισή αλήθεια και δεν μπορεί να σκεπάσει όσα προσπαθεί να κρύψει η κυβέρνηση, αναζητώντας άλλοθι σε «εξωγενείς» παράγοντες. Γιατί ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος μόνο «εξωγενής» δεν είναι στη λειτουργία του καπιταλισμού και επιπλέον η ελληνική κυβέρνηση μόνο αμέτοχη δεν είναι σ' αυτόν! Αντίθετα, συμμετέχει ενεργά σε όλα τα πολεμικά μέτωπα και επιπλέον, με τις ευρωατλαντικές κυρώσεις που στηρίζει σε βάρος της Ρωσίας, αυξάνει τις τιμές κυρίως της Ενέργειας, αφού ο εφοδιασμός βασίζεται στο πολύ ακριβότερο αμερικάνικο LNG.

Οι πολεμικές ανατιμήσεις, επομένως, έχουν τη σφραγίδα της κυβέρνησης, όπως και των άλλων κομμάτων που στηρίζουν την εμπλοκή της χώρας και συνολικά τους σχεδιασμούς του κεφαλαίου. Αυτό είναι άλλωστε και το νήμα με το οποίο η χώρα δένεται ολοένα και περισσότερο με τα ιμπεριαλιστικά σχέδια και τα πολεμικά μέτωπα.

Εκτός όμως από την πολεμική εμπλοκή, που είναι πρώτη προτεραιότητα στο κοινό πρόγραμμα όλων των ευρωατλαντικών κομμάτων, η ακρίβεια που θεριεύει είναι συνάρτηση και άλλων παραγόντων, που μόνο «εξωγενείς» και «εισαγόμενοι» δεν είναι, όπως προσπαθεί να κοροϊδέψει τον λαό η κυβέρνηση. Εξαρτάται άμεσα από το διαθέσιμο εισόδημα των λαϊκών νοικοκυριών που κατρακυλάει στο όνομα της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και της θωράκισης των καπιταλιστικών κερδών.

Είναι επίσης συνάρτηση των ληστρικών φόρων, έμμεσων και άμεσων, που σε ποσοστό 95% πληρώνουν τα λαϊκά νοικοκυριά, για να ταΐζονται τα πρωτογενή πλεονάσματα. Τέλος, είναι συνέπεια στρατηγικών επιλογών του κεφαλαίου για τα κέρδη του, τις οποίες στηρίζουν όλα τα άλλα κόμματα, που παριστάνουν τους «συμπαθούντες» του λαού και μοιράζουν κάλπικες υποσχέσεις ότι με τη δική τους πολιτική, που είναι συνέχεια αυτής της ΝΔ, θα ανακουφίσουν τάχα τα νοικοκυριά από τις βαριές ανατιμήσεις.

Ας δούμε πιο αναλυτικά όλους αυτούς τους παράγοντες που διαμορφώνουν το εκρηκτικό πρόβλημα της ακρίβειας.

Ο μηχανισμός καθήλωσης των μισθών με κριτήριο τις ανάγκες της καπιταλιστικής ανταγωνιστικότητας και κερδοφορίας, διαμορφώθηκε και εμπλουτίστηκε από όλες τις κυβερνήσεις ειδικά τα τελευταία 15 χρόνια. Με τη βάρβαρη πολιτική τους να έχει «συνέχεια» παρά τις κυβερνητικές εναλλαγές και τις αναμορφώσεις στο πολιτικό σύστημα, σήμερα δεν υπάρχει κανένα κόμμα που να διεκδικεί την κυβερνητική καρέκλα και να αμφισβητεί έστω και ένα «άρθρο» από όλο το νομικό οπλοστάσιο που συνθέτει τον μηχανισμό των μισθών.

Δεν είναι τυχαίο ότι το συντριπτικότερο χτύπημα στους μισθούς ξεδιπλώθηκε στη φάση που η αστική τάξη φόρτωνε τα σπασμένα της καπιταλιστικής κρίσης στην εργατική τάξη και τους άλλους βιοπαλαιστές, ενώ το επόμενο γίνεται σήμερα, που απαιτούν νέες θυσίες από τον λαό, αυτήν τη φορά για τα κέρδη και τον πόλεμο.

Θυμίζουμε ότι από το 2010, ο κατώτατος μισθός έπαψε να διαμορφώνεται με συλλογικές διαπραγματεύσεις και προσαρμόζεται από το κράτος με υπουργική απόφαση, δηλαδή απευθείας από την εργοδοσία.

Αυτόν τον μνημονιακό νόμο εφαρμόζουν όλες οι κυβερνήσεις ΝΔ - ΠΑΣΟΚ - Τσίπρα, ενώ η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ τον «θωράκισε» ακόμα περισσότερο. Συγκεκριμένα, από το 2028 και μετά, ο κατώτατος μισθός θα διαμορφώνεται με βάση μαθηματικό τύπο που θα τροφοδοτείται από τους δείκτες παραγωγικότητας και τιμών, δηλαδή από την κερδοφορία των ομίλων.

Ετσι θα καθορίζονται είτε τα ετήσια ποσά «αυξήσεων» είτε το «πάγωμα» του κατώτατου μισθού. Μάλιστα, προβλέπεται και δυνατότητα μείωσης (π.χ. σε περίπτωση ύφεσης, μεγάλου πληθωρισμού, σημαντικής αύξησης της ανεργίας, υπέρβασης δημοσιονομικών στόχων και άλλων «έκτακτων καταστάσεων»).

Πρόκειται για διαδικασία που δεσμεύει όλες τις κυβερνήσεις και για την εργατική τάξη αποτελεί από μόνη της «ναρκοπέδιο», αφού εκ προοιμίου καθορίζει το αποτέλεσμα για την τσέπη όσων αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Δηλαδή, κατοχυρώνει ότι θα είναι πάντα στο όριο των «μεταβολών» της οικονομίας, αφού εξαρχής δεν επιτρέπονται αυξήσεις που «θίγουν» την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα. Αντίθετα, επιτρέπονται μειώσεις μπροστά σε «έκτακτες» συνθήκες, σαν αυτές που αποτελούν «κανονικότητα» στη σημερινή πολεμική περίοδο του καπιταλισμού.

Σε συνέχεια του ξηλώματος των Συλλογικών Συμβάσεων τα τελευταία 15 χρόνια από όλες τις κυβερνήσεις, ήρθε και το κερασάκι της «Κοινωνικής Συμφωνίας» που ψηφίστηκε τον περασμένο Φλεβάρη.

Στόχος ήταν η εξασφάλιση της περιβόητης «ταξικής ειρήνης» και «συνοχής», γι' αυτό επιστρατεύτηκε η ηγεσία της ΓΣΕΕ, που έβαλε την υπογραφή της μαζί με την υπουργό Εργασίας και τον ΣΕΒ. Η συμφωνία επικυρώθηκε μάλιστα στη συνεδρίαση της ΓΣΕΕ από τους συνδικαλιστές της ΝΔ και όσους σήμερα φιγουράρουν στο κόμμα Τσίπρα.

Σε όσους κλάδους εφαρμόστηκε αυτό το αίσχος, όπως ο Επισιτισμός, κατοχυρώνονται «αυξήσεις» λίγα μόλις ευρώ πάνω από τον κατώτατο μισθό, φτάνοντας τις απολαβές στα επίπεδα του 2011! Ακόμα κι αυτές όμως γίνονται καπνός από την ακρίβεια που καλπάζει σε όλα τα αγαθά. Αυτός είναι ο πυρήνας της «Κοινωνικής Συμφωνίας», που έχει τις ευλογίες της ΕΕ και των βιομηχάνων: Να «συντονίσει» όλους τους μισθούς που υπογράφονται μέσω Συλλογικών Συμβάσεων στη ζώνη του κατώτατου μισθού που καθορίζεται από το κράτος.

Κατά τα άλλα, η κυβέρνηση πουλάει παραμύθια ότι η ακρίβεια στην τσέπη έπεσε από τον ουρανό...

Σε εφιάλτη δίχως τέλος εξελίσσονται και τα λεγόμενα πρωτογενή πλεονάσματα για το λαϊκό εισόδημα, προκειμένου να εξυπηρετείται το κρατικό χρέος - που δεν δημιούργησε ο λαός - και να στηρίζονται οι όμιλοι με νέα χρηματοδοτικά πακέτα.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Το διάστημα Ιανουάριος - Ιούνιος 2026, το πρωτογενές πλεόνασμα άγγιξε τα 4,5 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας μάλιστα τον στόχο κατά 2,538 δισ. ευρώ. Αυτό το ...πλεόνασμα του πλεονάσματος οφείλεται στη ληστεία των νοικοκυριών μέσω του ΦΠΑ, των φόρων ακινήτων, όπως ο ΕΝΦΙΑ, και του φόρου εισοδήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Ιούνιο τα καθαρά έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 5,793 δισ. ευρώ, με μεγάλη υπέρβαση έναντι του μηνιαίου στόχου.

Για άλλη μια φορά επιβεβαιώνεται ότι η «υπεραπόδοση» στην οικονομία, την οποία δεσμεύονται να τηρήσουν σαν κόρη οφθαλμού όλα τα άλλα κόμματα, με πρώτο και καλύτερο τον Τσίπρα, προϋποθέτει τη φοροαφαίμαξη των εργαζομένων και των άλλων βιοπαλαιστών, προκειμένου να θωρακίζεται η κερδοφορία των ομίλων. Ετσι μεγαλώνει και η απόσταση ανάμεσα στις τιμές που διαβάζει ο εργαζόμενος στο ράφι και σ' αυτά που έχει στην τσέπη του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το α' εξάμηνο του 2026, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν σε 33,383 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υπέρβαση κατά 584 εκατ. ευρώ ή 1,8% έναντι του στόχου.

Στον αντίποδα, οι πολεμικές ανατιμήσεις εξαϋλώνουν ακόμα πιο γρήγορα το πενιχρό εισόδημα, ενώ τα δύσκολα για τα λαϊκά νοικοκυριά είναι μπροστά. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό αποτυπώνουν τον ατέλειωτο κύκλο ανατιμήσεων σε βασικά προϊόντα, με τις προβλέψεις να δείχνουν νέο κύμα.

Κι ενώ ο λαός στενάζει από την ακρίβεια, κυβέρνηση και επιχειρηματίες των σούπερ μάρκετ κάνουν «συμφωνίες κυρίων» για τη συνέχιση της κερδοφορίας τους στις πλάτες των νοικοκυριών. Ετσι, οι περιβόητες «μειώσεις» στις τιμές των προϊόντων από την 31η Αυγούστου που είχε ανακοινώσει η κυβέρνηση, κάνοντας λόγο ακόμα και για 20% (!) όχι μόνο αποδεικνύεται ...καπαμάς, αλλά εναπόκειται στην καλή προαίρεση των σουπερμαρκετάδων και δεν θα ξεπεράσουν το 5%!

«Μειώσεις» που - εάν και εφόσον γίνουν - θα ισοφαριστούν από ανατιμήσεις σε άλλα προϊόντα... Κι όλα αυτά όταν, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας «NielsenIQ» για την περίοδο από τις 29 Δεκεμβρίου 2025 έως 24 Μαΐου 2026, ο τζίρος των σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στα 6,625 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 7,1% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Η άλλη όψη της ακρίβειας για τη μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία είναι τα κέρδη μιας χούφτας μονοπωλίων, που πηγαίνουν από ρεκόρ σε ρεκόρ. Ειδικά οι όμιλοι που εντάσσονται πιο άμεσα στην πολεμική οικονομία, περνάνε χρυσές μέρες, σε πλήρη αντίθεση βέβαια με τον λαό.

Το παράδειγμα της Ενέργειας είναι το πιο αποκαλυπτικό και αποδεικνύει ότι ο πόλεμος και η εμπλοκή οξύνουν μεν την ακρίβεια για τα λαϊκά στρώματα, το πανάκριβο εμπόρευμα όμως είναι αποτέλεσμα στρατηγικών επιλογών του κεφαλαίου που στηρίζουν διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις και η ΕΕ, με νόμους και οδηγίες, για να διασφαλίσουν την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία των ομίλων. Κανένας εξωγενής παράγοντας λοιπόν δεν φταίει για την ακρίβεια στο ρεύμα και στα καύσιμα, την ίδια στιγμή που οι ενεργειακοί όμιλοι, αλλά και οι εφοπλιστές που μεταφέρουν τον «μαύρο χρυσό» όλων των ειδών κολυμπάνε στα κέρδη.

Το ευρωπαϊκό συμβόλαιο αναφοράς φυσικού αερίου (TTF) κινείται πλέον περίπου στα 56,73 έως 59,50 ανά μεγαβατώρα, στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών, ενώ το πετρέλαιο Brent οδεύει προς τα 90 δολάρια το βαρέλι, λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ - Ιράν για τον έλεγχο των στενών του Ορμούζ.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνονται ήδη στην ελληνική αγορά. Η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας επέστρεψε πάνω από τα 101 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις ότι με την κλιμάκωση του πολέμου οι αυξήσεις θα περάσουν το επόμενο διάστημα και στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτό το νέο ράλι των τιμών προμηνύει νέο γύρο ανατιμήσεων στο σύνολο σχεδόν των (ήδη πανάκριβων) προϊόντων λαϊκής κατανάλωσης.

Το πρόβλημα όμως για τα λαϊκά νοικοκυριά δεν έπεσε από τον ουρανό... 20 και πλέον χρόνια μετά τις πρώτες Οδηγίες της ΕΕ για την «απελευθέρωση» και κατόπιν εφαρμογής τους από όλες τις κυβερνήσεις, ο λαός πληρώνει πανάκριβα το ρεύμα και η ενεργειακή φτώχεια εξαπλώνεται ραγδαία.

Στη μακρά αυτή πορεία η «απελευθέρωση» θωράκισε την Ενέργεια ως εμπόρευμα και χρηματιστηριακό προϊόν, ανεξάρτητα αν οι μετοχικές εταιρείες παραγωγής και διανομής Ενέργειας ανήκουν κατά πλειοψηφία στο κράτος ή σε άλλους ιδιώτες. Διαμορφώθηκε ταυτόχρονα το έδαφος πάνω στο οποίο ξετυλίγεται σήμερα ο σχεδιασμός της «πράσινης μετάβασης», προσθέτοντας νέα χαράτσια και κόστη για τα λαϊκά στρώματα και εκθέτοντας την ενεργειακή αυτάρκεια στους κινδύνους των γεωπολιτικών ανταγωνισμών.

Σε αυτήν την πορεία, την οποία υπηρέτησαν και υπηρετούν με συνέπεια όλα τα κόμματα και οι κυβερνήσεις, μηχανισμοί όπως το Χρηματιστήριο Ενέργειας - που στη χώρα μας το θέσπισε η κυβέρνηση Τσίπρα - λειτουργούν ως εργαλεία που εκτοξεύουν το κόστος για τα νοικοκυριά και ταυτόχρονα τα κέρδη για τους ενεργειακούς ομίλους.

Στην αύξηση του κόστους του ρεύματος - ένα από τα βασικότερα κόστη στον οικογενειακό προϋπολογισμό - συντέλεσαν επίσης η απολιγνητοποίηση στο πλαίσιο της «πράσινης μετάβασης», η διασυνδεσιμότητα των δικτύων για την προώθηση των εξαγωγών, ο σχεδιασμός ανάδειξης της χώρας σε ενεργειακό κόμβο για την ΕΕ, που εκτόξευσε τις ΑΠΕ και το (πανάκριβο) αμερικάνικο φυσικό αέριο στο ενεργειακό μείγμα.

Από τις αρχές του 2022 μέχρι τον Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς η αύξηση στη μέση τιμή της κιλοβατώρας έφτασε το 350,8%, αν αφαιρέσουμε τις όποιες κρατικές επιδοτήσεις δόθηκαν τότε για να μην πληγεί η εισπραξιμότητα των παρόχων!

Τέτοιες «εκρήξεις» στις τιμές, που επιχειρείται να αποδοθούν στη συγκυρία, στην πραγματικότητα φανερώνουν την τάση που έχει η διαμόρφωση των τιμών στην «απελευθερωμένη αγορά» και σίγουρα ανεβάζουν το εύρος της ταλάντωσης ακόμα πιο πάνω.

Το ίδιο ισχύει βέβαια και για προηγούμενες φάσεις της «απελευθέρωσης», όταν το μονοπώλιο της ΔΕΗ ΑΕ διατηρούσε δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Για παράδειγμα, τη δεκαετία 2005 - 2016 οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά είχαν αυξηθεί κατά περίπου 150%, φτάνοντας το 2016 τα 0,17 ευρώ η κιλοβατώρα, από 0,07 ευρώ/KWh το 2005, σύμφωνα με το οικονομικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδας εκείνη την εποχή.

Να αναρωτηθεί επίσης ο λαός: Τι έγιναν όλα εκείνα τα κούφια λόγια, ότι η ΚΑΠ της ΕΕ θα εξασφαλίσει καλύτερα, φτηνότερα και ποιοτικότερα αγροτικά - κτηνοτροφικά προϊόντα στα νοικοκυριά και αξιοπρεπές εισόδημα στους βιοπαλαιστές παραγωγούς;

Σήμερα αποκαλύπτεται ότι ήταν στρατηγική επιλογή του κεφαλαίου για την προώθηση της καπιταλιστικοποίησης της αγροτικής παραγωγής και τη συγκέντρωση της γης σε λιγότερα χέρια, που έβγαλε κερδισμένα τα μεγάλα μονοπώλια, ενώ ο λαός πληρώνει χρυσάφι τα αγροτικά προϊόντα και οι παραγωγοί βλέπουν την τιμή να εκτοξεύεται από το χωράφι στο ράφι.

Ανάλογα παραδείγματα μπορεί να αναφερθούν απ' όλους τους κλάδους, όπου οι μεταρρυθμίσεις που προωθούν τα καπιταλιστικά συμφέροντα φέρνουν ακριβότερα εμπορεύματα και υπηρεσίες για τα λαϊκά στρώματα (π.χ. Τηλεπικοινωνίες, Μεταφορές και άλλα), αντιστρόφως ανάλογα με τα κέρδη των επιχειρήσεων.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

Οι προτάσεις της σοσιαλδημοκρατίας για την Τοπική Διοίκηση: Στόχος η αποτελεσματικότερη λειτουργία του εχθρικού κράτους, στόχος του λαού η σύγκρουση με αυτό

Επόμενο άρθρο

Κυπριακό: Συνέχιση της κατοχής και διχοτόμηση, με φόντο τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς