Οι μεγάλοι ένοχοι για το διαρκές έγκλημα των πυρκαγιών

Θρηνούμε 8 απώλειες ανθρώπινης ζωής, στη μέση της αντιπυρικής περιόδου και καταστροφές λαϊκής περιουσίας, εκατοντάδων σπιτιών κ.λπ. Πολύ σοβαρές είναι επίσης οι επιπτώσεις για την υγεία των κατοίκων, άμεσα και μακροπρόθεσμα, ενώ παράλληλα αυξάνεται και ο κίνδυνος πλημμυρών. Ο ελληνικός λαός έζησε ξανά τις επιπτώσεις της διαχρονικής εγκληματικής πολιτικής όλων των μέχρι σήμερα κυβερνήσεων. Είδε να γίνονται στάχτη οι διακηρύξεις για το «πιο έτοιμο από κάθε άλλη φορά κράτος».

Οι φετινές πυρκαγιές, που από τη Βοιωτία έφτασαν στο Πόρτο Γερμενό και στον Κιθαιρώνα, ενώ από άλλη εστία κινδύνεψε ακόμα και το Χαϊδάρι, ήταν η συνέχεια της ίδιας πολιτικής που τα προηγούμενα χρόνια οδήγησε αντίστοιχα σε καταστροφές. Οπως π.χ. η πυρκαγιά που ξεκίνησε από τη Βόρεια Εύβοια, έφτασε στο Αιγαίο, ξαναγύρισε και πήγε πάλι στον Βόρειο Ευβοϊκό, ή το 2024 που ξεκίνησε από τον Βαρνάβα, πέρασε την Πεντέλη και έφτασε στο Χαλάνδρι...

Πρόκειται για ένα έγκλημα επαναλαμβανόμενο, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις του ΚΚΕ και άλλων φορέων, με πιο πρόσφατη την εκδήλωση στη Βουλή για την αντιπυρική προστασία (Απρίλης 2026), στην όποια ανέδειξε για μία ακόμα φορά ότι ο μεγάλος ένοχος είναι η ίδια η λειτουργία, διαχρονικά, του εχθρικού για τον λαό αστικού κράτους. Είναι η πολιτική εμπορευματοποίησης της γης και της χρήσης της, της εμπορευματοποίησης των δασικών οικοσυστημάτων, των παράκτιων περιοχών, η πολιτική της «πράσινης μετάβασης» της ΕΕ.

Η κυβέρνηση της ΝΔ συνεχίζει την πολιτική εμπορευματοποίησης των δασών. Ανοιξε τον δρόμο της εκχώρησης της διαχείρισης των δασών σε ξυλοβιομηχάνους και ξυλεμπόρους. Προσαρμόζει τα δάση και τον μηχανισμό της Πολιτικής Προστασίας στην πολεμική προετοιμασία. Οξύνει τα προβλήματα των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών (Δασικής, Πυροσβεστικής) και συνεχίζει την ίδια αντιπυρική πολιτική με τραγικά αποτελέσματα.

Μετά τις φετινές καταστροφές, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται δίνοντας έμφαση στις αποζημιώσεις που θα δοθούν πιο γρήγορα από άλλες χρονιές, όμως τα μέτρα που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση είναι ψίχουλα μπροστά στις ανάγκες των κατοίκων της περιοχής. Προσπάθησε να μειώσει το μέγεθος της καταστροφής και τις επιπτώσεις, λέγοντας ότι «όταν καεί ένα δάσος δεν χάνεται για πάντα».

Ας δούμε τα ψέματα και τις αλήθειες των επιχειρημάτων τους...

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι έδωσε 600 εκατομμύρια για τα έργα του προγράμματος «AntiNero», που το διαχειρίστηκε το αμαρτωλό ΤΑΙΠΕΔ. Εδώ υπολογίζουν όσα χρήματα δόθηκαν συνολικά από το 2022. Το 2024 - 2026 δόθηκαν περίπου 440 εκατομμύρια σε εργοληπτικές εταιρείες, ουσιαστικά με απευθείας αναθέσεις, την ίδια στιγμή που για έργα δασοπροστασίας (δηλαδή πρόληψης) στις Δασικές Υπηρεσίες όλης της Ελλάδας δεν ξεπέρασαν τα 2 εκατομμύρια, ενώ 5-8 εκατομμύρια από το πρόγραμμα δόθηκαν στην προβολή μέτρων αυτοπροστασίας των πολιτών, των έργων και του εξοπλισμού που αποκτώνται μέσω του προγράμματος.

Οι εργασίες που έγιναν από τις εργοληπτικές εταιρείες ήταν κυρίως καθαρισμοί σε περιοχές που επιλέχτηκαν με κριτήριο την εκλογική πελατεία και την πίεση από τις τοπικές κοινωνίες, και όχι ως αποτέλεσμα της ολοκληρωμένης διαχείρισης και αντιπυρικής προστασίας των δασών. Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, με το πρόγραμμα «AntiNero» «από το 2022 έχουν γίνει καθαρισμοί σε 186.000 στρέμματα».

Από τα πόσα όμως στρέμματα που είναι ανάγκη σε επίπεδο χώρας να καθαριστούν και να γίνουν και άλλες εργασίες πρόληψης; Συμφωνά με εκτιμήσεις δασολόγων, οι εκτάσεις που καθαρίστηκαν αποτελούν το 10% των εκτάσεων που έπρεπε να έχουν καθαριστεί, ενώ το κόστος με τη διαδικασία των εργοληπτικών εταιρειών είναι 4-5 φορές πιο ακριβό από το αν υλοποιούνταν από τις Δασικές Υπηρεσίες, αν είχαν μόνιμο προσωπικό (δασεργάτες, δασολόγους κ.λπ.) και μέσα.

Η αποτελεσματικότητα του προγράμματος κρίθηκε π.χ. στον Κιθαιρώνα, όπου δόθηκαν 6 εκατομμύρια για έργα καθαρισμού (και η κυβέρνηση ισχυρίζεται αυθαίρετα ότι χωρίς αυτά θα είχαν καεί ακόμα περισσότερα στρέμματα) ενώ θα μπορούσαν να δοθούν για πρόσληψη δασεργατών και αγορά οχημάτων πρώτης προσβολής, με τον άλλο σχεδιασμό.

Την ίδια στιγμή ο πραγματικός σκοπός, δηλαδή η ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων με γνώμονα το σύνολο των λαϊκών αναγκών, παραμένει εκτός κάδρου. Γι' αυτό δεν υπάρχει πρόληψη. Και χωρίς πρόληψη οι πυρκαγιές θα συνεχίσουν να καταστρέφουν ζωές, δάση, φυσικούς πόρους, περιβάλλον, υποδομές.

Το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών οξύνθηκε όταν εκδηλώθηκαν διαφορετικά επιχειρηματικά συμφέροντα για τα δάση, για διαφορετικές δραστηριότητες (βιομηχανία, τουριστικές εγκαταστάσεις, κατασκευή κατοικιών, βίλες κ.λπ.). Ετσι, με τις ευλογίες του αστικού κράτους, των μετεμφυλιακών κυβερνήσεων, της χούντας και των πρώτων - κυρίως - κυβερνήσεων της αστικής μεταπολίτευσης, διαμορφώνονται οι λεγόμενες μεικτές ζώνες δάσους - κατοικίας κ.λπ.

Από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα, πάνω από 350.000 στρέμματα πευκοδάσους μόνο στην Αττική εξαφανίστηκαν από τον χάρτη και στη θέση τους εμφανίστηκαν κυρίως οικισμοί, βιομηχανίες, τουριστικές επιχειρήσεις και αγροτικές γαίες. Πάνω από 250.000 στρέμματα δασών - δασικής γης και κρατικές εκτάσεις, σε προστατευόμενες περιοχές και παραλιακές ζώνες που βρίσκονται υπό ένταξη, διεκδικούνται για δόμηση σε όλη την Ελλάδα.

Η πολιτική χρήσεων γης έχει οδηγήσει στην ανεξέλεγκτη «συμβίωση» δασών - κατοικίας, βιομηχανίας, τουριστικών επιχειρήσεων κ.λπ., με κίνδυνο πυρκαγιών και άλλων ατυχημάτων, με καταστροφικές συνέπειες για τον πληθυσμό.

Ως αποτέλεσμα της εμπορευματοποίησης της δασικής γης διασπάστηκε το δάσος, το όποιο μετατράπηκε σε παράγοντα ενίσχυσης της έντασης μιας πυρκαγιάς. Αν στις συνθήκες αυτές επισημανθεί το κύριο, ότι κατά κανόνα οι περιοχές αυτές βρίσκονται στα όρια ή κοντά σε δάση που δεν τα διαχειρίζονται, τότε από δασικά οικοσυστήματα «μετατρέπονται» σε παράγοντα που τροφοδοτεί την πυρκαγιά με τεράστιες ποσότητες δασικής βλάστησης, που το καλοκαίρι μπορούν εύκολα να καούν.

Ολα αυτά συνδυάζονται με μια δασική πολιτική που δίνει το βάρος στην κατάσβεση, και μάλιστα με εναέρια μέσα, που συνεχίζει να υπονομεύει την ενιαία αντιπυρική προστασία με τη διάσπαση της πρόληψης από την κατάσβεση. Με την Πυροσβεστική που παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των πυροσβεστών, όταν ξεσπάσει μια πυρκαγιά καλείται να αντιμετωπίσει ένα άγνωστο περιβάλλον, χωρίς γνώση των ιδιαιτεροτήτων του ως οικοσύστημα, οι οποίες κάθε χρόνο είναι διαφορετικές.

Είναι προφανές λοιπόν γιατί οι λεγόμενες «μεγαπυρκαγιές» δεν είναι αποτέλεσμα της «κλιματικής κρίσης». Είναι αποτέλεσμα της διαχρονικά ασκούμενης κυβερνητικής πολιτικής, που οδηγεί αντικειμενικά στην αδυναμία έγκαιρης αντιμετώπισης κάθε δασικής πυρκαγιάς, η οποία, επειδή θα ξεφύγει, θα γιγαντωθεί. Με αυτόν τον όρο εργαλειοποιούν την επιστήμη, για να δικαιολογηθεί η αδυναμία από τη φύση του αστικού κράτους και των κυβερνήσεών του να αντιμετωπίσουν τις δασικές πυρκαγιές, ως αποτέλεσμα της μετατροπής των δασών σε εμπόρευμα που είτε αποδίδει κέρδος είτε αφήνεται στην τύχη του.

Πολλά κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές ισχυρίζονται ότι επειδή η Ελλάδα έχει αναλογικά με την έκτασή της τα περισσότερα πτητικά μέσα σε όλη την ΕΕ, δεν μπορεί να σταθεί η κριτική ότι δεν κάνει πρόληψη, και ότι αφού τα εναέρια μέσα δεν μπορούν να σβήσουν μια πυρκαγιά, τότε δεν μπορεί να τη σβήσει κανείς.

Πέρα από το ότι επιδιώκουν «ψαρεύοντας σε θολά νερά» να κρύψουν ότι το κύριο βάρος η κυβέρνηση το δίνει στην καταστολή, προσπαθεί να φέρει και την πραγματικότητα στα μέτρα της. Είναι γνωστό παγκοσμίως ότι τα εναέρια μέσα μπαίνουν στη μάχη κατά μέσο ορό μισή ώρα μετά την εκδήλωση μια πυρκαγιάς, δηλαδή αφού έχει περάσει ο κρίσιμος χρόνος της πρώτης προσβολής (10 - 15 λεπτά). Οπως και είναι γνωστό ότι τα εναέρια μέσα καθυστερούν την εξέλιξη αλλά δεν σβήνουν τη δασική πυρκαγιά. Αυτό γίνεται μόνο από τις σωστά εκπαιδευμένες επίγειες δυνάμεις που γνωρίζουν τον χώρο.

Ομως, σε κάθε περίπτωση μιλάμε για το στάδιο της προκαταστολής και όχι για πρόληψη, όπως ισχυρίζονται τα κυβερνητικά στελέχη, ενώ από τις κυβερνήσεις και τα αστικά ΜΜΕ γίνεται προσπάθεια αξιοποίησης ακόμα και της εικόνας, προκειμένου να επηρεάσουν την κοινή γνώμη θετικά ως προς τα κυβερνητικά επιχειρήματα. Τέλος, επισημαίνουμε ότι μεγαλώνουν οι φωνές ειδικών επιστημόνων από άλλες χώρες (π.χ. Ισπανία) που ασκούν δριμεία κριτική στην τακτική των κυβερνήσεων να δίνουν βάρος σε κατασταλτικά μέσα και εκτιμούν ότι η λύση βρίσκεται στη διαχείριση της υπαίθρου.

Στο παραπάνω επιχείρημα έχει ξεδιπλωθεί μια τεράστια προσπάθεια υπεράσπισης της κυβερνητικής πολιτικής, ντυμένη με το επιστημονικό κύρος καθηγητών, ερευνητών που όλως τυχαίως χρηματοδοτούνται αδρά από την κυβέρνηση (και τις προηγούμενες) για να τεκμηριώσουν το κυβερνητικό αφήγημα. Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές προσεγγίσεις, η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των πυρκαγιών υπογραμμίζει ακόμα πιο έντονα τις σοβαρές πολιτικές ευθύνες που προαναφέραμε.

Το επιχείρημα της κυβερνητικής προπαγάνδας ότι «με τέτοιους ανέμους ήταν αδύνατη η κατάσβεση» είναι προσχηματικό. Γιατί την αντιμετώπιση τέτοιων δύσκολων συνθηκών έπρεπε να περιλαμβάνουν τα σενάρια του αντιπυρικού σχεδιασμού, ώστε να επιτευχθεί ο άριστος συνδυασμός οργάνωσης και δράσης των επίγειων και εναέριων δυνάμεων, με την προϋπόθεση και της εξασφάλισης των αναγκαίων υποδομών για να αντιμετωπιστεί οποιαδήποτε πυρκαγιά.

Θα προκαλέσουμε όμως όλους τους υπερασπιστές των παραπάνω απόψεων να απαντήσουν στο εξής ερώτημα: Αφού προβλέπουν ότι θα έχουμε τέτοια φαινόμενα, ότι ο κίνδυνος δασικών πυρκαγιών έχει αυξηθεί λόγω της «κλιματικής κρίσης», γιατί δεν φροντίζουν να πείσουν τις κυβερνήσεις να αλλάξουν προτεραιότητα στην κυβερνητική πολιτική και να αντιμετωπίσουν με περισσότερους πόρους, προσωπικό, με μεσο-μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, αυτήν την «κλιματική κρίση»; Γιατί δεν γίνεται ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση των δασών, σύγχρονη αντιπυρική προστασία με κύριο βάρος στην πρόληψη και ενιαία αντιπυρική προστασία;

Δίπλα στην εξοργιστική κυβερνητική προπαγάνδα υπάρχει και αυτή της χρήσιμης και βολικής αντιπολίτευσης του ΣΥΡΙΖΑ, του ΠΑΣΟΚ, του Τσίπρα. Τα κόμματα αυτά, είτε ως κυβέρνηση τα προηγούμενα χρόνια είτε ως αντιπολίτευση σήμερα, συνεχίζουν να προσκυνούν την πολιτική του κόστους - οφέλους, της ΕΕ, που αφήνει τον λαό μας εκτεθειμένο σε νέες καταστροφές.

«Δεν είναι τώρα η ώρα για την απόδοση των ευθυνών, αλλά ούτε και για δικαιολογίες. Είναι η ώρα της περισυλλογής και της περίσκεψης από όλους μας», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας, στη γνωστή γραμμή «θα λογαριαστούμε μετά».

Χαρακτηριστικά είναι και όσα δήλωσε ο Μ. Πλειώνης, τομεάρχης Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας του κόμματος Τσίπρα, ότι επεξεργάζονται ένα πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό της Πολιτικής Προστασίας το οποίο «σε συνδυασμό με την εφαρμογή των θετικών διατάξεων της πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης της "Ενεργής Μάχης" μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την πρόληψη, την ετοιμότητα, τον συντονισμό και την ανθεκτικότητα της χώρας».

Υιοθετεί δηλαδή στην ουσία του το κυβερνητικό αφήγημα, ενώ κάνει κριτική στην κυβέρνηση γιατί δεν εφαρμόζει τον μηχανισμό Διαχείρισης Κινδύνου Καταστροφών που προβλέπει ο νόμος αυτός, που αποτελεί μέρος της πολεμικής προετοιμασίας.

Το ΠΑΣΟΚ, που ως κυβέρνηση το 1998 έχει την ευθύνη της διάσπασης της ενιαίας αντιπυρικής προστασίας και του διαχωρισμού της πρόληψης από την καταστολή των δασικών πυρκαγιών, με δήλωση του Νίκου Ανδρουλάκη μίλησε για ανάγκη «δομικών αλλαγών» στην Πολιτική Προστασία, ενώ ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κ. Τσουκαλάς, στο ίδιο πνεύμα με τον Τσίπρα, δήλωσε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν επιλέγει ποτέ τη στιγμή της καταστροφής για να ρίξει ευθύνες, χαρακτήρισε αποτυχημένο το μοντέλο «80% καταστολή, 20% πρόληψη» και ότι πρέπει να πάμε στο 50-50 για να δούμε αποτελέσματα.

Περιόρισε δηλαδή το ζήτημα της προστασίας των δασών και ειδικά της αντιπυρικής στα ποσοστά μεταξύ πρόληψης και καταστολής, ενώ το κύριο ζήτημα είναι ότι το ΠΑΣΟΚ συμφωνεί με τον προσανατολισμό της κυβερνητικής πολιτικής και τις κατευθύνσεις της ΕΕ.

Στο ίδιο πνεύμα και η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ, που κατηγόρησε την κυβέρνηση της ΝΔ ότι απέτυχε και στη διαχείριση και στην προετοιμασία και περιόρισε την κριτική στην απένταξη, από το Ταμείο Ανάκαμψης, της αγοράς κάποιων εναέριων μέσων.

Απέναντι σε όλες αυτές τις εξελίξεις, το ΚΚΕ έχει επανειλημμένα καταθέσει αναλυτικά τις θέσεις του. Σε παγκόσμιο επίπεδο ο καπιταλισμός αποτελεί τον βασικό παράγοντα όξυνσης των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Η καπιταλιστική ανάπτυξη θέτει σε κίνδυνο την ικανότητα της γης να απορροφά τις περιβαλλοντικές καταστροφές. Τα δάση, συνολικά το περιβάλλον κινδυνεύει σοβαρά και από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους.

Στο πλαίσιο του σημερινού δρόμου ανάπτυξης, της στρατηγικής της ΕΕ, της κυβέρνησης, των μονοπωλίων, δεν μπορούν να προστατευτούν τα δάση και το φυσικό περιβάλλον.

Η δασική πολιτική των κυβερνήσεων της αστικής τάξης, είτε με τη μορφή της κρατικής παρέμβασης είτε με τη μορφή ιδιωτικοποίησης, δεν αντιμετωπίζει τα βασικά προβλήματα των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος, τις επιπτώσεις από τις καταστροφές, με κριτήριο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών, αφού οι νόμοι της αγοράς, η ενίσχυση και η θωράκιση της κερδοφορίας των μονοπωλιακών ομίλων, υποτάσσουν τη γη και τις χρήσεις της, τα δασικά οικοσυστήματα, το περιβάλλον, τη φύση, στο καπιταλιστικό κέρδος.

Για να υπάρξει ολοκληρωμένη προστασία, διαχείριση και οικολογική ανόρθωσή τους, απαιτείται ανατροπή της κυρίαρχης πολιτικής και των αντιλαϊκών νόμων που καταστρέφουν και τα δάση. Αλλη δασική πολιτική, πολιτική γης και περιβάλλοντος.

Προϋποθέτει έναν άλλο δρόμο ανάπτυξης, που προτείνει το Κόμμα μας, στο πλαίσιο του σοσιαλισμού, με κοινωνική ιδιοκτησία στη γη και στη χρήση της και επιστημονικό κεντρικό σχεδιασμό, που δεν έχει κριτήριο το κέρδος αλλά το σύνολο των κοινωνικών αναγκών.

Σ' αυτό το πλαίσιο και στη βάση της συνολικής διαχείρισης και προστασίας θα εξασφαλιστεί και η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, με ενιαίο, σύγχρονο επιστημονικό τρόπο. Θα διαμορφωθεί ένας σύγχρονος, ενιαίος αντιπυρικός σχεδιασμός με κύριο βάρος στην πρόληψη, στην ειδική διαχείριση της δασικής βλάστησης και στην προκαταβολή, στην οργάνωση των επίγειων δυνάμεων με διαφορετική δομή και οργάνωση, και με το αναγκαίο μόνιμο προσωπικό. Θα εξασφαλιστούν σε αντίθετη κατεύθυνση από το σημερινό νομικό και θεσμικό πλαίσιο τα απαραίτητα μέσα και οικονομικοί πόροι, οι υποδομές, γενικά όλες οι προϋποθέσεις υλοποίησης του σχεδιασμού.

Το ΚΚΕ μπαίνει μπροστά και καλεί τον λαό να οργανώσει την πάλη του, να αντιπαλέψει κάθε πολιτική επιλογή του κράτους που για τα κέρδη των ομίλων καταστρέφει το περιβάλλον, να αντισταθεί στις επενδύσεις των ομίλων που τσακίζουν τις ζωές των εργαζομένων. Να συγκρουστεί με τον πραγματικό αντίπαλο, τους μονοπωλιακούς ομίλους, το κράτος τους, την ΕΕ με τις Οδηγίες και τις κατευθύνσεις της, που αποτελεί την αιτία της όξυνσης των περιβαλλοντικών προβλημάτων, της χειροτέρευσης της ίδιας της ζωής.

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΣΥΗ ΑΠΟ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Επόμενο άρθρο

Πολιτική προστασία: Προτεραιότητα στην πολεμική εμπλοκή και στην καταστολή