ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΘΩΜΑ ΚΟΡΟΒΙΝΗ

«Πρέπει να ωριμάσουν οι λαοί, γιατί από τις τωρινές ή τις ερχόμενες εξουσίες δεν περιμένω τίποτε σπουδαίο»

Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του  «‘55»  είχαμε μία ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Θωμά Κοροβίνη (που είναι φιλόλογος, συγγραφέας, συνθέτης και στιχουργός!) τόσο για τα συγκεκριμένο του βιβλίο, όσο και για γενικότερα ζητήματα όπως οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και για τον ρόλο της Τέχνης στις περιόδους κρίσης.

Με το μυθιστόρημα σας το «’55» παρουσιάζεται τα φρικτά γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε σ’αυτή τη θεματική επιλογή;

Το γεγονός ότι έζησαμε θέρμη και ζήλο  στους κόλπους της πολίτικης ομογένειας για αρκετά χρόνια προσφέροντας εκπαιδευτικό και πολιτιστικό έργο και ο δεσμός που αποκτήθηκε τόσο με τους ανθρώπους, όσο και με το πρόσφατο λαβωμένο παρελθόν  της ελληνορθόδοξης μειονότητας μου δημιούργησαν την αίσθηση καθήκοντος να αναδείξω τα αίτια, το συμβάν και τα αποτελέσματα μιας ανεπούλωτης πληγής πάνω στο σώμα της πρόσφατης ιστορίας του γένους, η σημασία της  οποίας  για λόγους κυρίως πολιτικής μειοδοσίας(όταν διατάζει ο Αμερικάνος, σκύψτε, ραγιάδες, το κεφάλι)  υποβαθμίστηκε τόσο από τις ελλαδικές και θρησκευτικές εξουσίες, όσο και από τον διεθνή παράγοντα.

Η οπτική του συγγραφέα για τα γεγονότα αυτά είναι ευδιάκριτη. Μπορείτε να τη σχολιάσετε;

Προσπάθησα να αποδώσω τα του Καίσαρος τω Καίσαρι χωρίς το δυνατόν να αδικήσω καμμία πλευρά. Οι Τούρκοι δεν παρουσιάζονται ως αποκτηνωμένος όχλος συνολικά αλλά -στην περίπτωση αυτή- σαν κατευθυνόμενη αποθηριωμένη  μάζα που τα άγρια ένστικτά της πυροδοτήθηκαν από την άθλια προπαγάνδα του επίσημου τουρκικού κράτους εναντίον κάθε ξένου στοιχείου και κυρίως των Ελλήνων, με σχεδιασμό των Άγγλων, συγκάλυψη των Αμερικάνων, ανοχή των θρησκευτικών αρχών, ωχαδερφισμό του ελλαδικού παράγοντα. Όπως, “για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή”, έτσι και για να ανοίξει η άβυσσος θέλει φανερή και ιδίως κρυφή συνεργασία πολλών σκοτεινών δυνάμεων αλλά και μπουνταλάδων. Η νεοελληνική ιστορία είναι πρόσφορο πεδίο έρευνας γιατί βρίθει παρόμοιων παραδειγμάτων.

Που οφείλεται η ιδιαίτερη τεχνική (απουσία πλοκής-χαρακτήρων) που χρησιμοποιείτε σ’αυτό το έργο σας;

Στα λογοτεχνικά μου έργα, διηγήματα, νουβέλες και μυθιστορήματα  (που είναι διαφορετικά το ένα απ’ το άλλο και μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι ίσως δεν έχουν γραφτεί απ’ τον ίδιο συγγραφέα) κυριαρχούν ως προς την μορφολογία τους τρία στοιχεία: ελεύθερη πλεύση στο σώμα της νεοελληνικής γλώσσας (μπορεί να βρεθεί μια αργκότικη βρισιά ζευγαρωμένη με σπάραγμα ιερού κειμένου),  παρουσία ενός  πρωταγωνιστικού χαρακτήρα, που συνήθως είμαι εγώ ο ίδιος(οχι ως συγγραφέας αλλά ως ρεαλιστικός λαϊκός ήρωας-αντιήρωας της ζωής) -αν εξαιρέσω το “Αγγελόκρουσμα” στο οποίο ήρωας είναι ο Παπαδιαμάντης αυτοπροσώπως-  και αρκετών δευτερευόντων χαλαρών χαρακτήρων  και, τέλος, μια στοιχειώδης πλοκή που δiακόπτεται από ιντερμέδια τα οποία ανήκουν σε άλλες περιοχές της γραμματολογίας, κυρίως αντλημένα απ’ την λαϊκή παράδοση όπως είναι το παραμύθι, το δημοτικό και το λαϊκό τραγούδι, η παροιμία κλπ. και από την αστική μυθολογία, δηλαδή την  προλεταριακή, περιθωριακή και μπουρζουάδικη ζωή των πόλεων. Δεν πρόκειται τόσο για κατασκευασμένη τεχνική, αν και υπάρχει η πρόθεση, αλλά για προσωπική στάση που υπαγορεύεται από την ανάγκη να διασωθούν μέσα στη λογοτεχνία επιβιώματα του σύγχρονου πολιτισμού μας που η επελθούσα λαίλαψ της παγκοσμιοποίησης και του εκσυγχρονισμού τα σαρώνει -με την ανοχή και την σταδιακή ενδοτικότητα του διαρκώς αλλοτριούμενου λαού μας- σε σημείο η ταυτότητά του σήμερα να είναι περίπου μη αναγνωρίσημη. Στην περίπτωση του “΄55” οι βασικοί χαρακτήρες είναι δύο, η Μαρίκα, συνδυασμός λογίας και λαϊκής κοσμοπολίτισσας Ρωμιάς του περασμένου αιώνα και η ίδια η Κωνσταντινούπολη, που στο βιβλίο αυτό λειτουργει σαν πολύπαθο ιστορικό πρόσωπο με σάρκα και οστά. Επί της ουσίας το λογοτέχνημα αυτό είναι τρία πράγματα, η ιστορία  της Μαρίκας, ένα δοξαστικό για την Πόλη και  ένα μυθιστόρημα για τα πάθη των Σεπτεμβιανών.

Και η προωθούμενη “ελληνοτουρκική φιλία” σε ποια βάση μπορεί να οικοδομηθεί μετά και όλα τα παραπάνω;

Έχω εντυπωσιαστεί και συγκρατήσει μια ρήση  μου είχε πει ο Μάνος  Χατζιδάκις τη μοναδική φορά που τον γνώρισα,”από έναν απαράδεκτο συμπατριώτη μου προτιμώ την περίπτωση ενός σωστού Τούρκου”. Οι δυο λαοί είναι σε πολλά άγνωστοι και αλληλοπαρεξηγημένοι μέχρι σήμερα. Ασφαλώς η δική μας πλευρά είναι αυτή που αισθάνεται και είναι αδικημένη έναντι της άλλης, όχι μόνο για λόγους μακραίωνης αιχμαλωσίας και καταδυνάστευσης αλλά και γιατί η ηγεμονική πολιτική που ασκεί μια δυνατή ιμπεριαλιστική χώρα σαν την Τουρκία μας καθιστά εκ των πραγμάτων αδύναμους. Έχει πολύ δρόμο ακόμη για να φτάσουμε σε σημείο ωριμότητας, ώστε να αρθούν οι προκαταλήψεις και να φτάσουμε σε γόνιμο διάλογο. Πρέπει να ωριμάσουν οι λαοί,  γιατί από τις τωρινές ή τις ερχόμενες εξουσίες δεν περιμένω τίποτε σπουδαίο.

Σε περιόδους κρίσης, η τέχνη και ειδικότερα η λογοτεχνία τι μπορεί να προσφέρει στο λαό;

Ο  λαός τρώει το φαί που του πασάρουν τόσα χρόνια, δηλαδή άφθονο ευρωγραικικό  κουτόχορτο. Και λέει κι ευχαριστώ. Τι να σου κάνει η τέχνη; Κανονικά θα’ πρεπε να μπορούσε να ισχύει το ανάποδο απ’ αυτό που έγραψε ο Μανώλης Αναγνωστάκης “κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα”. Αλλά δεν ζούμε σε εποχές όπου ένας πολεμικός παιάν σαν εκείνους του Τυρταίου έχει την ρωμαλέα πνοή να μιλήσει στην ψυχή ενός λαού, που έχει στο μεταξύ προπονηθεί απ’ την  παιδεία του, για να οδηγηθεί σε νικηφόρους αγώνες με αυτοθυσία. Η τέχνη συνήθως λειτουργεί ως παραμυθία του βίου, σε όλες τις εποχές, “η ποίησις μας βοηθάει να πεθάνουμε” λεέι ο Εγγονόπουλος. Όταν η παιδεία, όχι μόνον η σχολική, αλλά ευρύτερα η κοινωνική, δεν ενδιαφέρει κατ’ ουσίαν παρά μερικούς Δονκιχώτες, και η πλειοψηφία του λαού μας τα “δίνει” όλα σε αγχωμένα γήπεδα, κατινίστικα σήριαλ, ξεφτελισμένα σκυλάδικα και ασκήσεις μικροκομματικού οφελιμισμού, η καλλιέργεια της τέχνης -παρά τα ταλέντα που γεννάει η Ψωρολακόστενα” κινδυνεύει να περιοριστεί στον ρόλο του “άλλοθι” για όλες τις λοιπές τραγωδίες που ζούμε.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 40 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ! ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ-ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ

Επόμενο άρθρο

Μία ενδιαφέρουσα εκδήλωση