Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Το νέο νομοσχέδιο της κυβέρνησης με τον προκλητικό τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας - Στήριξη στον Εργαζόμενο - Προστασία στην Πράξη» προβλέπει αυτήν τη φορά ανατροπές στο λεγόμενο «ατομικό Δίκαιο». Αφού δηλαδή οι κυβερνήσεις διέλυσαν το συλλογικό Δίκαιο, με το ξήλωμα ουσιαστικά των Συλλογικών Συμβάσεων, τώρα βάζουν στο στόχαστρο και τα όποια «ατομικά δικαιώματα» ήταν κατοχυρωμένα και υποχρεούνταν η εργοδοσία να τα περιλαμβάνει στις ατομικές Συμβάσεις.

Από την παρουσίαση ξεχωρίζουν βέβαια τα εξής, που συνθέτουν την εικόνα έντασης της «ευελιξίας» και δουλειάς όπως, για όσο και όποτε θέλει ο εργοδότης:

- Επέκταση της 13ωρης εργασίας, δίνοντας τη δυνατότητα να γίνεται και σε έναν εργοδότη, από δύο όπως μέχρι σήμερα. Αυτό όπως φαίνεται θα γίνεται μέσω της δυνατότητας για μία επιπλέον υπερωρία, ώστε να φτάνει ο συνολικός χρόνος τις 13 ώρες σε μία μέρα.

- «Διευθέτηση» του εργάσιμου χρόνου με 10ωρη απασχόληση χωρίς προσαύξηση στην αμοιβή όλο τον χρόνο, αντί για 6 μήνες όπως σήμερα.

- Μέσα από την «ψηφιακή κάρτα» νομιμοποιείται η «ευέλικτη προσέλευση» μέχρι και 2 ώρες, που θα αποτελεί ένα ακόμα εργαλείο επέκτασης της απλήρωτης δουλειάς

- Υπερωριακή απασχόληση ακόμα και στην εκ περιτροπής εργασία. Δηλαδή ο εργοδότης θα προσλαμβάνει φτηνούς εργάτες, αντί για πλήρους απασχόλησης, και θα τους φορτώνει υπερωρίες (που θα κοστίζουν λιγότερο) ανάλογα με τον όγκο της δουλειάς

- Απαλλαγή της εργοδοσίας από προσαυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές για υπερεργασία, υπερωρίες, νυχτερινά, αργίες, όπως και για αυξήσεις που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας ή χορηγούνται οικειοθελώς από τον εργοδότη

- «Ευελιξία» στις προσλήψεις, δίνοντας τη δυνατότητα στην εργοδοσία να προσλαμβάνει με ένα «κλικ» ακόμα και για δύο μέρες, έτσι που τα δουλεμπορικά θα κάνουν «πάρτι».

- Απολύσεις με μια απλή δήλωση του εργαζόμενου, με τον φερετζέ της «οικειοθελούς αποχώρησης».

- Σπάσιμο της ετήσιας άδειας σε περισσότερα τμήματα από δύο όπως ισχύει σήμερα, δίνοντας το ελεύθερο στην εργοδοσία να ξεμπερδεύει με 5ήμερα όποτε τη βολεύει, και ανοίγοντας τον δρόμο για κατάργηση της τουλάχιστον 10ήμερης θερινής άδειας.

Συνολικά θα λέγαμε ότι το νομοσχέδιο έρχεται να συμπληρώσει τα ήδη νομοθετημένα αντεργατικά μέτρα που έχουν ψηφιστεί και που αποτελούν οδηγίες της Ε.Ε Φυσικά η κυβέρνηση υποστηρίζει πως τάχα είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι αυτοί που επιδιώκουν τη δουλειά μέχρι τελικής πτώσης. Η αλήθεια είναι ότι κανένας εργαζόμενος δεν θα δεχόταν να δουλέψει παραπάνω εάν δεν φοβόταν ότι μπορεί να απολυθεί. Κανείς εργαζόμενος δεν θα κυνηγούσε την υπερωρία, τη δεύτερη δουλειά, τη δουλειά στις αργίες και τα ρεπό, εάν ο μισθός που παίρνει για 8 ώρες εργασίας του έφθανε. Και σε αυτές τις συνθήκες έχουν συμβάλει αποφασιστικά όλες οι κυβερνήσεις τσακίζοντας μισθούς και μεροκάματα, εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση στην οργανωμένη συλλογική δράση, στις συνδικαλιστικές ελευθερίες, στο δικαίωμα στην απεργία κ.ο.κ.

Εν έτει 2025, που η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας απογειώνει τις δυνατότητες για μείωση του χρόνου εργασίας και αύξηση του δημιουργικού ελεύθερου χρόνου, κράτος, κυβερνήσεις και εργοδοσία φέρνουν έναν ακόμα νόμο που επιστρέφει τα ωράρια στο ...1920!

Ψεύτικα επιχειρήματα

1. Ενα από τα πιο πολυφορεμένα επιχειρήματα της κυβέρνησης είναι ότι με τη διάταξη για το 13ωρο εργασίας σε έναν εργοδότη δεν παραβιάζονται οι 11 ώρες που απομένουν μεταξύ των δύο περιόδων εργασίας. Είναι το περιβόητο 11ωρο που προβλέπει η άθλια ευρωενωσιακή Οδηγία την οποία θεσμοθέτησε η ΕΕ, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τις 13 ώρες δουλειάς. Αυτά βέβαια στα χαρτιά, γιατί στην πραγματικότητα η κατάσταση διαμορφώνεται ακόμα χειρότερη. Τι δεν λέει το υπουργείο Εργασίας; Δεν λέει ότι ακόμα και το μισάωρο διάλειμμα που κάνει ο εργαζόμενος για να πάρει μια ανάσα δεν μετράει στο κανονικό ωράριο! Οπως επίσης δεν μετράει στο ωράριο ο χρόνος προετοιμασίας του εργαζόμενου, που στο πλαίσιο της ψηφιακής κάρτας μπορεί να φτάσει τα 30 λεπτά τζάμπα εργασίας, όπως προβλέπεται στη βιομηχανία. Ετσι, το 8ωρο στην πράξη γίνεται 9ωρο, ενώ με τις επιπλέον 4 ώρες υπερωρία και μία υπερεργασίας ο συνολικός χρόνος εργασίας μπορεί να ξεπερνά το 14ωρο! Για να μη μιλήσουμε για τον χρόνο που απαιτείται ώστε να φτάσει ο εργαζόμενος στη δουλειά του και να γυρίσει από αυτή. Τελικά, ο πραγματικός χρόνος δουλειάς ξεπερνά τις 15 ώρες στη διάρκεια του 24ώρου, «εξαερώνοντας» ακόμα και το τελευταίο «καταφύγιο» κυβέρνησης και ΕΕ περί «11 ωρών ανάπαυσης».

2. Η υπουργός Εργασίας Ν. Κεραμέως δήλωσε πρόσφατα πως το 13ωρο θα εφαρμόζεται «μόνο 37 μέρες τον χρόνο»! Στον ίδιο προκλητικό τόνο μάλιστα, και αναδεικνύοντας το τεράστιο μενού ευελιξίας που δίνεται στην εργοδοσία, πρόσθετε πως ...έρχεται πιο φθηνά στο αφεντικό να προσλάβει κάποιον εργαζόμενο με μερική απασχόληση, παρά να πληρώνει υπερωρία με προσαύξηση 40% τον ίδιο εργαζόμενο.

Προκύπτει βέβαια το ερώτημα, γιατί η κυβέρνηση νομοθετεί το 13ωρο αφού οι επιχειρήσεις μπορούν να προσλαμβάνουν με μερική απασχόληση και να αποφεύγουν το κόστος των υπερωριών;

Η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός πως η κυβέρνηση, όπως και όλες οι προηγούμενες, νομοθετούν μια τεράστια γκάμα ευελιξίας στα ωράρια και στις συμβάσεις, από την οποία κάθε φορά ανάλογα με τις ανάγκες τους, τις συνθήκες και τον φόρτο εργασίας, οι επιχειρήσεις να επιλέγουν ό,τι τους συμφέρει περισσότερο. Το 13ωρο λοιπόν έρχεται να επιμηκύνει στο έπακρο τον ημερήσιο χρόνο, τη δουλειά «ήλιο με ήλιο», τη δουλειά μέχρι τελικής πτώσης, αγνοώντας προκλητικά τις ανάγκες του εργαζόμενου, ακόμα και τις ίδιες τις φυσικές του αντοχές. Αυτό εξυπηρετούσε άλλωστε και ο νόμος 4808/2021, γνωστός ως νόμος Χατζηδάκη, με τον οποίο νομοθετήθηκε το 10ωρο με τις δύο ώρες να μην αμείβονται υπερωριακά, αλλά να επιστρέφονται ως «ρεπό» τις περιόδους που συμφέρει τις επιχειρήσεις.Πάει πολύ λοιπόν σήμερα η υπουργός Εργασίας να λέει στους εργαζόμενους πως θα δουλεύουν 13 ώρες την ημέρα, μόνο 37 μέρες τον χρόνο, επειδή υπάρχει το «πλαφόν» των 150 ωρών υπερωρίας τον χρόνο. Ακόμα και αυτός ο ισχυρισμός της είναι ψέμα. Και αυτό γιατί οι 150 ώρες υπερωρίας μπορούν να ξεπεραστούν και σήμερα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, όταν η επιχείρηση κάνει επίκληση σε «επείγουσα φύση της εργασίας».

Τι πρέπει να γίνει

Με τον ξεσηκωμό τους οι εργαζόμενοι και τα σωματεία να ρίξουν στα αζήτητα το νέο τερατούργημα! Να το ακυρώσουν με τον αγώνα τους, διεκδικώντας το πραγματικά σύγχρονο, σε σύγκρουση με τους εκμεταλλευτές και το σύστημα του καπιταλιστικού κέρδους! Να απαιτήσουν άμεσα:

- Κατάργηση όλων των αντεργατικών νόμων που υπονομεύουν τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και τον σταθερό ημερήσιο χρόνο εργασίας.

- 7ωρο - 5ήμερο - 35ωρο, σταθερή δουλειά με δικαιώματα. Οχι στην 6ήμερη εργασία, στις ελαστικές μορφές απασχόλησης, στην απλήρωτη εργασία και στις απλήρωτες υπερωρίες, στη διευθέτηση του χρόνου εργασίας.

- Αυξήσεις στους μισθούς και Συλλογικές Συμβάσεις. Ρήτρα αναπροσαρμογής των μισθών με βάση τον πληθωρισμό. Επαναφορά της συλλογικής διαπραγμάτευσης της ΕΓΣΣΕ.

- Επαναφορά κατακτήσεων, όπως οι τριετίες, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου 2012 - 2023, η αρχή της ευνοϊκότερης σύμβασης, η μετενέργεια και η συρροή, η κυριακάτικη αργία, η πληρωμή υπερωριών κ.α.

 

*Δημοσιογράφος-συγγραφέας

πρώτη δημοσίευση ψηφιακή εφημερίδα InVeria