Νέα «κανονικότητα»

Πυκνώνουν οι παρεμβάσεις αστικών επιτελείων που εκφράζουν ανησυχία για την κλιμάκωση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και προειδοποιούν για την ανεπίστρεπτη πορεία γενίκευσης των συγκρούσεων.

Μιλώντας για τις απανωτές κρίσεις της τελευταίας 15ετίας, η διευθύντρια του ΔΝΤ είπε πριν από λίγες μέρες ότι «δεν έχουμε ακόμα καταλάβει πως έτσι θα είναι πια ο κόσμος». Στο ίδιο πνεύμα, η επικεφαλής της ΕΚΤ μίλησε για «μια περίοδο με διαδοχικές κρίσεις, από την πανδημία και τον χερσαίο πόλεμο στην ήπειρο, μέχρι την ενεργειακή κρίση και τις εκτεταμένες αυξήσεις δασμών».

Τον περασμένο Μάη, ο πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ είχε πει ότι «είμαστε ήδη μέσα στην καταιγίδα» και προειδοποίησε ότι «οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένη μια περίοδο σταθερότητας και ειρήνης». Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, με τη σειρά του, δήλωσε πως «ο κόσμος οδεύει προς μια παγκόσμια ύφεση λόγω πολλαπλών συγκρουόμενων κρίσεων».

Δίπλα σ' αυτούς, ο επικεφαλής της JP Morgan είπε πρόσφατα ότι «ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει», καθώς «υπάρχουν ήδη μάχες στο έδαφος που συντονίζονται από μια σειρά χωρών». Προειδοποίησε μάλιστα πως «δεν μπορούμε να είμαστε αφελείς (...) Δεν μπορούμε να αφεθούμε στην πιθανότητα ότι αυτό θα λυθεί από μόνο του».

Όλοι τους περιγράφουν με κυνισμό τη νέα φάση, όπου οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά κέντρα έχουν χτυπήσει κόκκινο, οι παλιές συμφωνίες δεν είναι πλέον ικανές να συντηρήσουν εύθραυστους συμβιβασμούς και ολοένα και περισσότερο μιλούν τα όπλα.

Αυτό που κρίνεται για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι η μάχη για την πρωτοκαθεδρία στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα, ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα, με σύγκρουση του ευρωατλαντικού και του υπό διαμόρφωση ευρασιατικού στρατοπέδου.

Όπως σημειώνει η Πολιτική Απόφαση του 22ου Συνεδρίου του ΚΚΕ, «η αναμέτρηση για την κατάκτηση της κορυφής της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας είναι αμείλικτη. Εκδηλώνεται σ' ένα διαρκώς διευρυνόμενο πεδίο αντιπαραθέσεων σε στρατηγικής σημασίας κλάδους της οικονομίας», ως αποτέλεσμα της υποχώρησης της οικονομικής δύναμης των ΗΠΑ σε σχέση με την ισχυροποίηση της Κίνας. Μέσα σ' αυτές τις συνθήκες, ο πόλεμος είναι «τρόπος ύπαρξης» για την αστική τάξη...

Όλα αυτά που περιγράφουν τη μεγάλη εικόνα των εξελίξεων και των ανταγωνισμών, καμιά σχέση δεν έχουν με το κλίμα ανακούφισης και ενθουσιασμού που μεταδίδουν από χτες τα αστικά ΜΜΕ και επιτελεία, για την εύθραυστη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν.

«Αποκαθίσταται η ειρήνη», «θα επανέλθουν οι τιμές στα καύσιμα», «αποσοβήθηκαν τα χειρότερα» είναι μερικά απ' όσα γράφονται, στον απόηχο της αποτυχίας των ΗΠΑ να πετύχουν τους στρατιωτικούς στόχους τους, παρά τον καταιγισμό πυρός με το Ισραήλ και τους ευρωατλαντικούς «συμμάχους».

Ούτε λίγο ούτε πολύ, παρουσιάζουν τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή σαν «τσακωμό» και ...παρεξήγηση, που τώρα εκτονώνεται με μια «win - win» συμφωνία, μετά την οποία ο κόσμος μπορεί να βλέπει με άλλο μάτι το μέλλον, χωρίς να ανησυχεί για μια νέα κλιμάκωση.

Ο εύθραυστος συμβιβασμός στη Μέση Ανατολή - αν τελικά καταληχθεί - όχι μόνο δεν αναιρεί, αλλά επιβεβαιώνει τη γενική τάση όξυνσης των ανταγωνισμών και των συγκρούσεων. Ο πόλεμος είναι η νέα «κανονικότητα» στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, όπου οι συγκρούσεις συνυπάρχουν με τα παζάρια για προσωρινές συμφωνίες, αναδιατάξεις στα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα, «σπάσιμο» συμμαχιών και διαμόρφωση νέων.

Ολα μαζί σπρώχνουν σταθερά προς τα πάνω το θερμόμετρο των αντιθέσεων, που παρασύρουν ολοένα και περισσότερους στη δίνη τους. Σ' αυτούς τους συμβιβασμούς βρίσκεται το σπέρμα της επόμενης, ακόμα πιο οξυμένης κλιμάκωσης των συγκρούσεων, όπως είδαμε άλλωστε να γίνεται στη Μέση Ανατολή, ανάμεσα στον πόλεμο του περασμένου Ιούνη και του Φλεβάρη, που προκάλεσε η επέμβαση των ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν.

Αυτή η αναπόδραστη τάση αποτυπώνεται και στο ρεκόρ ιμπεριαλιστικών συγκρούσεων το 2025, 65 ενεργές σε 35 χώρες, οι περισσότερες μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Δεν χωράει επομένως κανένας εφησυχασμός. Οι αιτίες που γεννούν τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο δεν είναι απλά εδώ, αλλά διαρκώς οξύνονται. Η ελληνική εμπλοκή για τα συμφέροντα της αστικής τάξης είναι το νήμα που δένει ήδη τον λαό με τα μέτωπα του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Όσο αυτοί προσπαθούν να εμπεδώσουν «κουλτούρα φέρετρων», τόσο ο λαός και η νεολαία πρέπει να ετοιμάζουν και να οργανώνουν την αντεπίθεσή τους. Σε αγωνιστική συμπόρευση με το ΚΚΕ, να δυναμώσει παντού το ρεύμα αμφισβήτησης της πολιτικής των κερδών και του πολέμου, η σύγκρουση με το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα, που κάθε νέα εξέλιξη επιβεβαιώνει την ανάγκη για ανατροπή του.

• Το άρθρο αναδημοσιεύεται από την στήλη «Η Άποψή μας» του «Ριζοσπάστη» της Τρίτης 16 Ιούνη 2026