Πρώτες σκέψεις για το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Η πολιτική που εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις διαχρονικά σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ στην Τοπική και Περιφερειακή Διοίκηση για τις ανάγκες των λίγων αποτυπώνεται σήμερα σε έναν νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που «κατέβασε» η κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να θωρακίσει την άσκηση της αντιλαϊκής πολιτικής σε τοπικό επίπεδο. Φυσικά όπως πάντα «ντύνεται» προπαγανδιστικά με τον μανδύα του «εκσυγχρονισμού», της «διαφάνειας», της «δημοκρατίας» κ.λπ. Από την αρχή να ξεκαθαρίσουμε ότι διαχρονικά οι διάφορες κυβερνήσεις προχώρησαν στην εφαρμογή Οδηγιών και Κατευθύνσεων της ΕΕ για την μετατροπή των ΟΤΑ α' και β' βαθμού σε μηχανισμό τοπικής φορολογίας , «υπηρέτη» επιχειρηματικών συμφερόντων, εχθρικών στο λαό και τις πραγματικές του ανάγκες.

Ας δούμε αρχικά την εικόνα της σημερινής «αυτοδιοίκησης»:

Σύμφωνα με τα στοιχεία που η ίδια η ΚΕΔΕ δίνει, στους δήμους έχει μειωθεί τουλάχιστον κατά 32% σε σχέση με το 2009 η κρατική χρηματοδότηση. Οι προϋπολογισμοί των δήμων επιβαρύνονται με το κόστος των αυξήσεων σε τιμολόγια Ενέργειας και ύδρευσης, αγοράς τροφίμων, με το τέλος ταφής. Στον νέο Κώδικα διατηρείται τυπικά η πρόβλεψη του Ν.3852/2010, γνωστού ως «Καλλικράτη», για τις πηγές τροφοδότησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) δήμων και Περιφερειών (Φόρος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ).Ως συνέπεια της χρόνιας υποχρηματοδότησης, οι εργαζόμενοι - δημότες καλούνται να (ξανα)περάσουν από το ταμείο. Εισάγονται νέα τέλη, όπως:Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης, που επιβάλλεται επί της ακίνητης περιουσίας και θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών των παρόχων Ενέργειας. Το συγκεκριμένο τέλος αντικαθιστά το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ), αλλά με μια μικρή «λεπτομέρεια»: Δίνεται η δυνατότητα να καθορίζεται σε υψηλότερο επίπεδο από το άθροισμα των δύο προηγούμενων.Με το Τέλος Απαλλοτρίωσης θεσμοθετείται το δυνητικό οριζόντιο τέλος που επέβαλλαν δήμοι ώστε να δημιουργηθεί «κουμπαράς» για απαλλοτριώσεις. Με άλλα λόγια, αυτό που λένε στους δημότες είναι: Θέλεις πλατεία, χώρο πρασίνου κ.ο.κ.; Πλήρωσε ξανά! Η ιδιωτικοποίηση λειτουργιών, υπηρεσιών, τομέων που είναι στην ευθύνη των δήμων, μέσα από τη συρρίκνωση του προσωπικού, μέσα από την άλωση των εργασιακών σχέσεων, μέσα από στρατιές εργαζομένων ορισμένου χρόνου, των συμβασιούχων, οι οποίοι ουσιαστικά εναλλάσσονται κατά διαστήματα, καλύπτοντας προσωρινά ανάγκες και αφήνοντας ουσιαστικά πεδίο επιχειρηματικής δράσης σε ιδιωτικές εταιρείες.Η προφανής έλλειψη προσωπικού συμβάλλει στον παραπάνω στόχο.

Ας δούμε ορισμένες πλευρές των όσων προτείνονται:

Εισάγονται επίσης νέες έννοιες («αρχή της εγγύτητας», «αρχή της επικουρικότητας», «τεκμήριο καθημερινότητας») που θα λειτουργούν ως κριτήρια για μεταβίβαση ή διαμοίρασμα των αρμοδιοτήτων από τους δήμους στις Περιφέρειες και αντίστροφα, μεταξύ των νομικών προσώπων αυτών αλλά και με νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (ΝΠΙΔ) του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με το «τεκμήριο της καθημερινότητας» εντάσσονται στους δήμους αρμοδιότητες που αφορούν τη λειτουργία δημοτικών ιατρείων, συμπληρωματικών υπηρεσιών Υγείας, κοινωνικών φαρμακείων, δομών φτώχειας, φροντίδας ηλικιωμένων, διά βίου μάθησης κ.ά. Πρόκειται για υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται σε μεγάλο τμήμα τους από προγράμματα με ημερομηνία λήξης.