Η αυτοδιοικητική «πράξη».

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ

Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές που διεξήχθησαν στις 18 & 25 Μαΐου του τρέχοντος έτους σκιαγράφησαν με ενάργεια το πλαίσιο εφαρμογής του «νέου» αυτοδιοικητικού μοντέλου. Ως συμβολικό σημείο «εκκίνησης» του «νέου» αυτοδιοικητικού μοντέλου ορίζεται το Καλλικρατικό υπόδειγμα και «πρότυπο» ρύθμισης και οργάνωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Έχοντας μία χρονική απόσταση τεσσάρων ετών, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε  ότι η αυτοδιοικητική «μεταρρύθμιση» του Καλλικράτη νοείται και προσδιορίζεται ως σημείο-τομή, ως κρισιακό σημείο που ανέδειξε ένα «νέο» μοντέλο οργάνωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όμως, η κοινωνική και πολιτική τομή του Καλλικράτη συμφύθηκε οργανικά με την άρση των θεμελιωδών χαρακτηριστικών που προσδιορίζουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

 Πλέον, η «χωρικά» διαρθρωμένη Τοπική Αυτοδιοίκηση «φιλτράρει» και διαμεσολαβεί τον τύπο και την ιεραρχημένη μορφή οργάνωσης του κράτους, κάτι που συνέβαλλε στην ανάδυση των όρων μίας από «τα πάνω» αναπαραγωγής και νομιμοποίησης. Το αυτοδιοικητικό πεδίο δράσης γίνεται «εσώκλειστο» και «περιχαρακωμένο», καθότι η κεντρική εξουσία διαχέει τα ‘ψήγματα’ της δικής της ιδεολογικής σκευής στο εσωτερικό της Τοπικής ορθολογικής «μονάδας».

 Η «νέα» Τοπική Αυτοδιοίκηση, εναρμονίζεται με το αστικό-«χωρικό» πλαίσιο κυριαρχίας της άρχουσας τάξης, διαμορφώνοντας έτσι τους όρους και τις προϋποθέσεις για την ανάδυση και την αποκρυστάλλωση μίας συγκεντρωτικής και «συγκεντροποιημένης» Τοπικής ‘μικροεξουσίας’ η οποία και «ενοποιείται» ιδεολογικά, πολιτικά και οργανωτικά μέσω του κράτους. Η δραστηριοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συμβάλλει στην συγκρότηση νέων κοινωνικών συμμαχιών που έχουν ως βασικό και άμεσο «συγκολλητικό» στοιχείο το υλικό απείκασμα της αξιοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων (βλ. ΕΣΠΑ).

 Σε αυτό το πλαίσιο, συντελείται ένας προσίδιος δομικός μετασχηματισμός του «χώρου» της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που πλέον προβάλλει τα δομικά χαρακτηριστικά αφενός μεν ενός οιονεί εξορθολογισμού και ποιοτικής εξειδίκευσης των πόρων, αφετέρου δε προβάλλει τα χαρακτηριστικά μίας άμεσης και «εξωτερικεύσιμης υλικής συγκρότησης.  Πλέον,   η άμεση κομματική-πολιτική ένταξη και συγκρότηση τείνει να «εσωτερικεύεται» και να συρρικνώνεται, προς όφελος της άμεσης υλικότητας και «τοπικότητας» της ‘μικροεξουσίας’. Οι νέες κοινωνικές συμμαχίες που συγκροτούνται, ανατέμνουν το πεδίο του κοινωνικού και ανάγονται στο πεδίο διαχείρισης της τοπικής ‘μικροεξουσίας’.

 Η διαχείριση και η ρύθμιση των τρεχουσών «ροών» της οικονομικής κρίσης, το ιδεολογικό όσο και πραγματικό «πρόταγμα» των ιδιωτικοποιήσεων, το ιδεολόγημα του «μικρότερου» και αποτελεσματικού κράτους «εγγίζει» το πεδίο ανασυγκρότησης και δραστηριοποίησης της τοπικής ‘μικροεξουσίας’. Οι «νέες» μορφές  διαχείρισης της βαθιάς οικονομικής κρίσης απαιτούν την διαμόρφωση μίας τοπικής μορφής υλικότητας. Οι νέες τοπικές-κοινωνικές συμμαχίες, η συγκρότηση δημοτικών συνδυασμών και ψηφοδελτίων εγγράφουν ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά της «κρισιακής» οικονομικής διαχείρισης και οργάνωσης. Και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που άπτεται της «νέας» μορφής οικονομικής συγκρότησης αποτελεί ο Δήμος του Πειραιά, εκεί όπου το γενικό «πρόταγμα» της πραγματοποίησης ιδιωτικοποιήσεων «συναντά» το ειδικό «ποιοτικό» στοιχείο της διαχείρισης της ιδιωτικοποίησης του λιμανιού του πόλης.

Μέσω της «νέας» αυτοδιοικητικής πράξης, μέσω της συγκρότησης τοπικών και πολυσυλλεκτικών κοινωνικών συμμαχιών, το άρχον αστικό συγκρότημα εξουσίας επανεγγράφει στο πεδίο της πόλης το όλο πλαίσιο της πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας του. Με άλλα λόγια διατυπωμένο, το αστικό συγκρότημα εξουσίας επενεργεί άμεσα στο τοπικό κοινωνικό και οικονομικό γίγνεσθαι ως κοινωνική δομή εμβάθυνσης και ενίσχυσης της ισχύος και της εξουσίας του.

 Στο πλαίσιο των μεγάλων αστικών κέντρων, αναδύεται και μία νέα «ποιοτική» γραφειοκρατία η οποία αποτελεί τον «πυρήνα» της «νέας» αυτοδιοικητικής πράξης. Η συγκεκριμένη γραφειοκρατία τείνει να ενσωματώνει τις ιδεολογικές στοχεύσεις του κράτους, ενώ, την ίδια στιγμή, διαμορφώνεται ως δομή, έχοντας ως βασικό στόχο την ορθολογική διαχείριση των κοινοτικών πόρων και κονδυλίων. Αυτή η τοπική γραφειοκρατία, εισάγει στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης  το κανονιστικό πλαίσιο της «τεχνοκρατικοποίησης» του πολιτικού-αυτοδιοικητικού λόγου και της αυτοδιοικητικής πρακτικής.

 «Είναι φανερό έτσι ότι ο γραφειοκρατισμός του κρατικού μηχανισμού, μέσο των σχέσεων του με την κυρίαρχη ιδεολογία στο σύνολο του καπιταλιστικού μηχανισμού, παρουσιάζει ομολογίες με τα κανονιστικά μοντέλα, που ρυθμίζουν την οργάνωση και τον καταμερισμό της εργασίας στους διάφορους τομείς αυτού του σχηματισμού: εργοστάσια, πολιτιστικοί θεσμοί, κ.λ π.».[1]

Η επισήμανση του Νίκου Πουλαντζά τέμνει και ανατέμνει το ρόλο και την δράση της κρατικής γραφειοκρατίας, ενώ επίσης μας προσφέρει και το θεωρητικό πλαίσιο ανάλυσης μίας κατεξοχήν καθετοποιημένης και ιεραρχημένης κρατικής-διοικητικής δομής η οποία και ενσωματώνεται οργανικά στο πλαίσιο της κρατικής διαχείρισης και λειτουργίας. Η λειτουργία της δημοτικής γραφειοκρατίας εδράζεται πάνω στους εξής άξονες: 1. Ρυθμίζει και οργανώνει το πλαίσιο λειτουργίας των δήμων, ήτοι οργανώνει τον κεντρικό δήμο ως «ορθολογικοποιημένη» μονάδα, με τρόπο που δεν απέχει και πολύ από τον βασικό και κεντρικό συνάμα τρόπο λειτουργίας του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο η μεγιστοποίηση του κέρδους, οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί, καθώς και η λειτουργία με όρους κόστους-οφέλους προσδιορίζουν την μορφή που λαμβάνει η αυτοδιοικητική πράξη. Έτσι, ο δήμος ως «διοικητικός» μηχανισμός προσομοιάζει με μία καθετοποιημένη βιομηχανική επιχείρηση. Η δημοτική γραφειοκρατία φροντίζει για την πλήρη οργάνωση και για την εύρυθμη λειτουργία του δήμου ως μηχανισμού αναπαραγωγής συγκεκριμένων κοινωνικών-ταξικών σχέσεων. 2. Προσδίδει ποιοτικό βάθος και «βάρος» στην υλικότητα και τοπικότητα της ‘μικροεξουσίας, ενώ σε αυτό το πλαίσιο συγκροτεί και «ενιαιοποιεί» τις τοπικές-κοινωνικές συμμαχίες στο επίπεδο της διαχείρισης της τοπικής εξουσίας.

 Φυσικά, υπάρχουν και τα παραδείγματα μίας αντι-οργάνωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα, απετέλεσε η υποψηφιότητα του Κώστα Κουλουρίδη για τον δήμο της Χαλκίδας. Η υποψηφιότητα του Κώστα Κουλουρίδη μετατόπισε το πεδίο δράσης προς την κατεύθυνση της ενοποίησης  τοπικού λαϊκού-εργατικού μπλοκ της Χαλκίδας. Η συγκρότηση του ψηφοδελτίου έγινε από τα «κάτω», καθότι συμμετείχαν και δραστηριοποιήθηκαν εργαζόμενοι και άνεργοι της περιοχής. Ο συνδυασμός της Κινητοποίησης αναδιαμόρφωσε τους όρους κοινωνικής παρουσίας και δράσης του λαϊκού-εργατικού μπλοκ της Χαλκίδας, αποτελώντας το «ζωντανό» εργατικό υπόδειγμα μίας αντι-οργάνωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο συνδυασμός της Κινητοποίησης νοείται ως η αποκρυστάλλωση ενός αυτοδιοικητικού αντι-υποδείγματος.

Σχόλια

• Δεν υπάρχουν σχόλια για αυτό το άρθρο.

Δεν σας επιτρέπεται η υποβολή σχολίων. Παρακαλούμε συνδεθείτε.

Προηγούμενο άρθρο

27 Οκτώβρη 1944 η Βέροια απελευθερώνεται από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ: 70 χρόνια μετά...

Επόμενο άρθρο

Σχόλια πάνω σε βασικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για το πολιτικό σύστημα