Με αφορμή τα 107 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων

Του Αλέκου Χατζηκώστα *

Με αφορμή τη θλιβερή επέτειο των 107 χρόνων από τη Γενοκτονία των Ποντίων, πλήθος εκδηλώσεων έγιναν και στην Ημαθία. Αυτό όμως που έλειπε σε μεγάλο βαθμό είναι η εμβάθυνση στα πραγματικά γεγονότα και τις αιτίες τους, ώστε να βγουν τα αναγκαία συμπεράσματα για το σήμερα. Όμως 107 χρόνια από τα γεγονότα που μετά τον βάρβαρο ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου, με πάνω από 350.000 θύματα και πάνω από 1 εκατομμύριο εκτοπισμένους, έχουν σηματοδοτηθεί ως Γενοκτονία των Ποντίων, προσφέροντας πολύτιμα ιστορικά και πολιτικά συμπεράσματα για τα φονικά αδιέξοδα που προκαλούν στους λαούς οι ενδοϊμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και ο εγκλωβισμός στα εθνικιστικά σχέδια που τους περιβάλλουν.

Οι Έλληνας του Πόντου είναι κι αυτοί ένας κρίκος στη μεγάλη αλυσίδα των θυμάτων του ιμπεριαλισμού, των ανταγωνισμών και των αντιθέσεων του συστήματος, όπως ήταν και οι συγκρούσεις που έλαβαν χώρα στο πλαίσιο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ποιοι ήταν οι βασικοί παράγοντες που συντέλεσαν στη Γενοκτονία των Ποντίων;

α) Η άνοδος του τουρκικού αστικού εθνικισμού: Καθώς η ανερχόμενη τουρκική αστική τάξη διεκδικούσε το έθνος - κράτος της στο πλαίσιο μιας πολυεθνικής αυτοκρατορίας (της οθωμανικής), το χτύπημα των βασικών ανταγωνιστών της (κύρια της ελληνικής και αρμενικής αστικής τάξης) αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση για την εδραίωση της κυριαρχίας της στον συγκεκριμένο γεωγραφικό - οικονομικό χώρο.

Καθώς οι εθνικές μειονότητες αξιοποιούνταν από τις αντίστοιχες άρχουσες τάξεις τους ως ασπίδα και μοχλός πίεσης για την προώθηση των δικών τους συμφερόντων, τις εξέθεταν άμεσα στα πυρά του εκάστοτε αντιπάλου: «Αν η εξόντωση του αρμενικού στοιχείου, μέχρι και του τελευταίου, είναι αναγκαία για την εθνική μας πολιτική», τονιζόταν χαρακτηριστικά σε σύσκεψη παραγόντων του κόμματος των Νεότουρκων το 1915, «πολύ περισσότερο είναι αναγκαία για την εδραίωση της εθνικής μας οικονομίας».

Να σημειωθεί πως οι σφαγές, οι εθνοκαθάρσεις, οι προσφυγοποιήσεις, οι αναγκαστικές αφομοιωτικές πολιτικές κ.ο.κ. ήταν κοινός παρονομαστής στα Βαλκάνια (και όχι μόνο), όπου οι λαοί πλήρωσαν με το αίμα τους τις μεγαλοϊδεατικές επιδιώξεις των εθνικών τους αστικών τάξεων.